To design σε διάφορα CMS ή σε μηχανές blog

Όταν κάποιος καλείται να σχεδιάσει ένα CMS ή ένα blog για έναν παλάτη το πρώτο πράγμα στο οποίο θα στραφεί είναι τα δωρεάν πακέτα  όπως τo Joomla, Mambo, Drupal, Typo, Typo3 ή το Wordpress. Όλα αυτά τα εργαλεία έχουν τα καλά τους και μια γενική  παρατήρηση θα μπορούσε να είναι: όσο πιο ευέλικτο είναι ένα πακέτο, τόσο το καλύτερο για όλους. Τι σημαίνει όμως “ευέυλικτο” και τι  σημαίνει “όλοι”;

“Όλοι” είναι ο developer, ο πελάτης και φυσικά οι χρήστες του τόπου. Σε αντιστοιχία με μια πυραμίδα, χρήστης του τόπου έχει  συγκεκριμένες ανάγκες, ο πελάτης πρέπει να είναι σε θέση να συντηρήσει τον τόπο του και ο developer είναι αυτός που θα πρέπει να  έχει εικόνα των αναγκών των άλλων δύο κατηγοριών και ταυτόχρονα να είναι σε θέση να υλοποιήσει κι άλλα, όπως π.χ. η εικόνα και η  διαδραστικότητα του αποτελέσματος που σε αυτήν την περίπτωση είναι ένας τόπος με πολλές και διαφορετικές μεταξύ τους λειτουργίες.

“Ευέλικτο” για ένα χρήστη είναι ένα σύστημα που τον βοηθάει να επικοινωνήσει και να αλληλεπιδράσει μαζί του. Δε θα το αναλύσω  περισσότερο αυτό, γιατί μπορεί να είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα, ωστόσο άσχετη με το θέμα, κουβέντα. Εύελικτο για ένα πελάτη είναι  ένα σύστημα το οποίο του επιτρέπει με εύκολο τρόπο να δειχειριστεί το υλικό του, να προσθέσει νέο, να προσθέσει ή να αφαιρέσει  γρήγορα και με ασφάλεια ολόκληρα κομμάτια (modules) του τόπου και να αλλάξει theme μεταξύ άλλων. Τα πράγματα γίνονται ακόμα πιο  πολύπλοκα στο τι σημαίνει ευέλικτο ένα σύστημα για τον developer. Όλα τα παραπάνω συστήματα π.χ. πιθανόν να είναι σε θέση να του  δώσουν τη δυνατότητα να παράξει αυτός ένα συγκεκριμένο user experience, αλλά αυτό απαιτεί σαφώς διαφορετικό χρόνο για καθένα από  αυτά. Πηγαίνοντας το θέμα ακόμα πιο πέρα, ο developer συχνά πρέπει να επεκτείνει τον τόπο προσθέτοντάς του νέα χαρακτηριστικά, να  τον κρατάει ενημερωμένο σε σχέση με νέες εκδόσεις, να τον “δένει” με τρίτα συστήματα, να τον έχει προσβάσιμο σε όλους κλπ.

Φυσικά, κάθε προσέγγιση είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τις ανάγκες του πελάτη και δεν υπάρχει κανένα εργαλείο που να λύνει όλα τα  προβλήματα ή ένας Ελβετικός σουγιάς. Όμως θέλω να δώσω έμφαση σε ένα θέμα που είναι πολύ σημαντικό κατά τη σχεδίαση ενός theme (ή  template - οι όροι μπορεί να σημάινουν το ίδιο ανάλογα με το σύστημα). Αυτό είναι η διαδικασία του design, o κύκλος του design.  Ανάμεσα στα ονόματα που ανέφερα πριν υπάρχει κι ένα που επίτηδες δεν ανέφερα. Το Expression Engine. Το ΕΕ ακολουθεί μια εντελώς νέα  πρακτική στη διαδικασία αυτή. Επειδή πρόκειται για προϊόν το οποίο δεν είναι δωρεάν, πολλοί σχεδιαστές το αποφεύγουν, χωρίς να  εξετάσουν πως δουλεύει. Νομίζω ότι αυτό είναι λάθος.

Με απλά λόγια το ΕΕ συμπεριφέρεται σε μια σελίδα που φορτώνεται με δυναμικό τρόπο σαν να είναι στατική. Το οποίο με τη σειρά του  σημαίνει ότι ο developer είναι απολύτως ελεύθερος να σχεδιάσει ένα εντελώς διαφορετικό layout, χωρίς να ανησυχεί για το πως η  σελίδα θα φορτωθεί από το σύστημα ή πως θα αντιμετωπισθεί από το σύστημα γενικότερα. Αυτό το πλεονέκτημα, το οποίο το περιέγραψα με  ένα τρόπο σαφώς υπεραπλουστευμένο, παρέχει μια τρομακτική δυναμική κι ελευθερία που δεν είναι δεδομένη σε άλλα πακέτα. Βέβαια, από  την άλλη μεριά, το ΕΕ απαιτεί να μάθει κάποιος να χρησιμοποεί τα expressions που μόνο αυτό καταλαβαίνει και που είναι απολύτως  απαραίτητα για να δουλέψει σωστά.

Πακέτα όπως το Wordpress επίσης μπορούν να δώσουν μια παρόμοια ελευθερία, αλλά για να γίνει αυτό απαιτείται πολύ χρόνος ώστε  κάποιος να καταλάβει απόλυτα τον τρόπο με τον οποίο δουλεύει και στη συνέχεια να επικεντρωθεί στο σχεδιασμό. Άλλα συστήματα όπως το  Joomla είναι πολύ πιο δυσκίνητα σε αυτόν τον τομέα, που στην πραγματικότητα απαγορεύουν από τον designer να πάει τη δουλειά του  εκεί ακριβώς που θέλει αυτός.

Τελικά, αυτό που σίγουρα χρειαζόμαστε είναι εργαλεία που δίνουν τη μέγιστη σχεδιαστική ευελιξία, γιατί ούτως ή άλλως ένας web designer θα αντιμετωπίσει προβλήματα όπως π.χ. το γεγονός ότι οι browsers συμπεριφέρονται σε πολλά σχεδιαστικά θέματα διαφορετικά.  Επίσης, όταν ένα project τρέχει για ένα πραγματικό πελάτη, θέματα όπως το κόστος σε σχέση με το χρόνο υλοποίησης οφείλουν να  βρίσκονται υπό έλεγχο.