Τυφλωμένοι από το φως

Το άνοιγμα του Web στο κοινό με εύκολα στη χρήση τους εργαλεία έδωσε τη δυνατότητα πρακτικά στον καθένα να αποκτήσει το δικό του χώρο σχεδόν χωρίς κόστος και να τον διαχειρίζεται ακόμα κι αν δεν έχει ιδιαίτερες γνώσεις. Αυτό είναι σίγουρα καλό. Το νέο δεδομένο που προκύπτει είναι πως διαχειρίζεται κάποιος το χώρο του με τρόπο εποικοδομητικό.

Τα πράγματα είναι απλά στην περίπτωση π.χ. ενός blog που απλώς καταγράφει σκέψεις. Όμως υπάρχει μια μεγάλη γκάμα επαγγελματιών οι οποίοι πια έχουν την ευκαιρία να ακουστεί η φωνή τους και να προωθήσουν την όποια τους δραστηριότητα, κάτι που δε συνέβαινε στο παρελθόν. Για τους ανθρώπους αυτούς δεν αρκεί μια έτοιμη λύση.

Πριν από την κατασκευή του οποιουδήποτε website υπάρχουν κάποιες συγκεκριμένες ανάγκες που καθορίζουν τη συνέχεια. Παραδείγματα:

• Πώς θέλω να εμφανίσω τις δραστηριότητές μου στο Διαδίκτυο;
• Σε ποιον τομέα θέλω να δώσω έμφαση;
• Πώς θα πετύχω κάτι περισσότερο από την επισκεψιμότητα;
• Πώς θα αποκομίσω κέρδη;

Αυτές οι ερωτήσεις είναι ενδεικτικές και δεν έχουν να κάνουν με τεχνικά θέματα του Web. Άρα μπορούν να απαντηθούν από τον καθένα; Η απάντηση είναι όχι και είναι πολύ εύλογη, αν σκεφτεί κάποιος ότι πρόκειται για ένα μέσο με ιδιαιτερότητες όπως όλα βέβαια. Αν π.χ. ένα δελτίο τύπου έχει νόημα για ένα έντυπο μέσο, τι νόημα έχει για μια ιστοσελίδα; Δε λέω ότι δεν έχει καθόλου νόημα, αλλά αυτό είναι σίγουρα κάτι διαφορετικό.

Αντίστοιχα συμβαίνουν σε θέματα που είναι περισσότερο τεχνικά. Μερικά ακόμα παραδείγματα:

• Ποια θα είναι η δομή της πληροφορίας (information design);
• Ποια θα είναι η αισθητική του τόπου;
• Τι θα περιέχει τελικά το site; Υπάρχει η ανάγκη να περιέχει πολλά και διαφορετικά πράγματα π.χ. forum ή λιγότερα με έμφαση στα απαραίτητα;
• Ποιο εργαλείο θα χρησιμοποιηθεί για την κατασκευή και ανανέωση του τόπου;

Οι ερωτήσεις αυτές λειτουργούν κι ανεξάρτητα από τις πρώτες κι αφορούν κάθε τόπο. Αν συνδυαστούν με αυτές που προηγήθηκαν και με όλες όσες δεν έγραψα, γίνεται προφανές ότι μεγάλο μέρος της επιτυχίας ή όχι ενός site βασίζεται στη δουλειά που πρέπει να γίνει πριν έρθει η ώρα του ανθρώπου που θα αρχίσει να γράφει κώδικα ή να σχεδιάζει. Κάποιος θα πρέπει λοιπόν να δώσει απαντήσεις στα παραπάνω ερωτήματα. Αλλά ποιος;

Ποιος είναι σε θέση να απαντήσει;

Ας ξεκινήσουμε με το ποιος δεν είναι σε θέση να απαντήσει. Σίγουρα οι ερωτήσεις που προηγήθηκαν δεν μπορούν να απαντηθούν από έναν π.χ. σύμβουλο επιχειρήσεων. Και δεν μπορούν να απαντηθούν γιατί ένας τυπικός σύμβουλος δεν έχει γνώση κι εμπειρία του πως λειτουργεί το Web. Δε μιλάω βέβαια για τις γνώσεις και την εμπειρία που πιθανόν να έχει ένας απλός χρήστης. Χρειάζονται διαφορετικά πράγματα εδώ.

Από την άλλη μεριά δεν μπορούν να απαντηθούν από έναν τεχνικό του Web. Τις περισσότερες φορές ένας τεχνικός, όσο καλός κι αν είναι σε αυτό που κάνει, είναι σε θέση να έχει μια πολύ καλή εικόνα της περιοχής στην οποία εξειδικεύεται και μόνο. Αυτό τουλάχιστον δείχνει η πράξη. Η δυσκολία του έγκειται στο πως από το ειδικό θα φτάσει στο γενικό.

Άρα, ο άνθρωπος που καλείται να δόσει απαντήσεις στα ερωτήματα είναι ένας άνθρωπος που θα έχει ευρύτερη εικόνα του τι είναι το Διαδίκτυο, που θα μπορεί να καταστρώσει μια στρατηγική, θα έχει επικοινωνιακές αρετές, αλλά ταυτόχρονα θα είναι σε θέση να χρησιμοποιεί την τεχνολογία, να γνωρίζει περί εξειδικευμένων τεχνικών και να έχει καλή αίσθηση του τι ταιριάζει σε κάθε πελάτη. Αυτό εγώ το ονομάζω κουλτούρα του Web.

Ποιοι είναι αυτοί οι άνθρωποι; Πού είναι αυτοί οι άνθρωποι;

Δεν ξέρω. Θα μπορούσα να μιλήσω για κάποιους που ξεχωρίζουν από το εξωτερικό. Στην Ελλάδα όμως;

Στην Ελλάδα κάποιος που θα ενδιαφερόραν να βρει έναν τέτοιο άνθρωπο θα ξεκινούσε στα τυφλά. Συνήθως, οι πληροφορίες τέτοιου είδους πηγαίνουν από στόμα σε στόμα. Εδώ υπάρχει ένα κενό λοιπόν. Ένα κενό που οφείλεται κατά τη γνώμη μου λιγότερο στο που θα βρεθούν αυτοί οι άνθρωποι και περισσότερο στο γεγονός ότι δε θεωρούνται σημαντικοί.

Πόσες εταιρίες θα ήταν διατεθειμένες να βρουν και να προσλάβουν έναν άνθρωπο ειδικευμένο σε τέτοια θέματα; Πόσο εύκολο είναι να βάλουν το “εγώ” τους διευθυντές κι άλλου είδους σύμβουλοι κάτω από έναν άνθρωπο που θα έρθει ως κομήτης (γιατί τέτοιοι άνθρωποι συνήθως κάνουν τη δουλειά μια φορά και στη συνέχεια αποχωρούν), θα τους μάθει όσα πρέπει να ξέρουν και θα φύγει; Πόσοι άνθρωποι του χώρου θα τολμήσουν να αποδεχτούν ότι οι ημίαιμες γνώσεις τους δεν επαρκούν; Η εμπειρία μου λέει: σχεδόν κανένας.

Αν σε όλα αυτά προστεθεί το γεγονός ότι ένας σύμβουλος του Web (ας τον πούμε έτσι) οφείλει να πληρωθεί δίκαια για τις ειδικές και τις γενικές γνώσεις και την εμπειρία του, το πράγμα γίνεται ακόμα πιο δύσκολο. Τι εννοώ “δίκαια”; Δεν απαντώ - ας υπολογίσει κάποιος το εύρος, την ποιότητα και τη δυσκολία που εμπερικλείουν οι υπηρεσίες αυτές κι ας βγάλει μόνος του το κονδύλι.

Ωστόσο, το κενό υπάρχει και οι ανάγκες επίσης υπάρχουν. Το αποδεικνύουν τα sites που βγαίνουν κάθε μέρα στον αέρα κι αποτυγχάνουν. Δε μιλάω για κακό design ή άλλα παρόμοια θέματα, αλλά για sites που δεν ξέρουν που πατάν και που πηγαίνουν κι ας έχουν πίσω τους τους καλύτερους designers, τους πιο δυνατούς developers και τους ικανότερους σύμβουλους. Μιλάω για μια πιο συνολική αντιμετώπιση του θέματος Web και της online παρουσίας ενός επαγγελματία ή ενός ερασιτέχνη που αντιμετωπίζει επαγγελματικά την τρέλα του σε αυτό. Και ο νοών νοείτω.