Επιστροφή στα βασικά: ένας μέσος χρήστης στο Web

Τον τελευταίο καιρό έχω μια σπάνια ευκαιρία: μπορώ να παρατηρώ τη χρήση του Web από ανθρώπους που δεν το γνωρίζουν εκ των έσω. Το σπάνιο έγκειται στο ότι συνήθως είμαστε πολύ βαθιά χωμένοι στο κόλπο του design/development για να είμαστε αρκετά κοντά σε απλούς χρήστες του Διαδικτύου.

Έκατσα λοιπόν και κατέγραψα κάποιες κοινές συμπεριφορές, οι οποίες έρχονται (ευτυχώς) να επιβεβαιώσουν αυτά που τόσα χρόνια διαβάζουμε και μαθαίνουμε να υιοθετούμε.

Μια (όχι και τόσο) μικρή λίστα λοιπόν που περιγράφει αυτές τις παρατηρήσεις είναι η εξής:

• Ο απλός χρήστης εντυπωσιάζεται απ’ ό,τι κινείται, χορεύει και τραγουδάει στη σελίδα.
• Το animation μιας διαφήμισης μπορεί να είναι αποτελεσματικό στα πρώτα 30” που κάποιος βρεθεί σε ένα website. Μια διαφήμιση μπορεί να κάνει τον επισκέπτη να απαξιώσει αυτό για το οποίο μπήκε στην ιστοσελίδα και να τον καθοδηγήσει στον διαφημιζόμενο. Σπάνια επιστρέφει.
• Αν ο ίδιος χρήστης σερφάρει πάνω από 10’ χωρίς διακοπή, ο εντυπωσιασμός της πρώτης πρατήρησης μετατρέπται σε αδιαφορία και στη συνέχεια σε αποδοκιμασία του animation. Η αλλαγή αυτή περνάει μέσα του και την επόμενη φορά, παύει να αντιμετωπίζει θετικά το animation (ειδικά αυτό που τον αποσπάει συνεχώς).
• Στην περίπτωση που ο χρήστης χρησιμοποιεί το Web εντελώς αποσπασματικά π.χ. για 2’, μετά κλείνει τον browser και τον ξανανοίγει μετά από μια ώρα, τα πράγματα αλλάζουν. Οτιδήποτε κινείται, χορεύει και τραγουδάει στη σελίδα συνεχίζει να έχει αξία.
• Οι μεγάλες εικόνες/σχέδια είναι καλό πράγμα.
• Όταν ο σχεδιασμός της σελίδας εκμεταλλεύεται σωστά το white space (ή negative space ή λευκός χώρος) εκτιμάται υποσυνείδητα απ’ όλους τους χρήστες. Για την ακρίβεια, εκτιμάται αφάνταστα.
• Τα websites έχουν ένα έντονο χαρακτήρα αναλώσιμων. Ο μέσος χρήστης μπαίνει, διαβάζει αυτό που θέλει και κλείνει τον browser. Σπάνια ένα website του κεντρίζει τόσο το ενδιαφέρον ώστε να το βάλει ανάμεσα στα bookmarks του. Όταν όμως το κάνει αυτό, το κάνει εξαιτίας του περιεχομένου.
• Μιλώντας για περιεχόμενο: οι 3-4 πρώτες γραμμές του κάθε κειμένου είναι πραγματικά κρίσιμες. Εκεί ένα site μπορεί να χάσει το παιχνίδι, ενώ κατά τ’ άλλα είναι αξιολογότατο.
• Η επιτηδευμένη γλώσσα γραφής είναι μια ανοησία. Όταν καταλάβει ο συγγραφέας ενός κειμένου πόσο αναλώσιμο είναι το έργο του, θα το σκεφτεί να ξαναγράψει με ύφος. Εξαιρούνται οι αληθινά χαρισματικοί.
• Οι κανόνες της καλής τυπογραφίας, οι μικρές παράγραφοι, ο διαχωρισμός του κειμένου με bullets και επικεφαλίδες, η σωστή στίξη, ορθογραφία και συντακτικό δεν είναι πολυτέλεια, είναι ανάγκη.
• Όλοι οι χρήστες μισούν τις αναπάντεχες συμπεριφορές. Όταν π.χ. ένα link ανοίγει χωρίς προειδοποίηση ένα νέο παράθυρο με περιεχόμενο σε .pdf, αυτό συγχύζει το χρήστη. Η αναμονή να φορτωθεί κάτι σε Flash, ειδικά αν πρόκειται για το βασικό περιεχόμενο, είναι ιδιαίτερα εκνευριστική. Η οποία μετατρέπεται σε οργή όταν σε ένα Flash website πατήσει κάποιος το “Back” στον browser και δεν τον πάει στην στην αρχική σελίδα, αλλά στο προηγούμενο site.
• Σε συνέχεια του προηγούμενου: συμβάσεις όπως π.χ. ότι η βασική πλοήγηση σε οριζόντια διάταξη μεταφέρει το χρήστη σε κάποιο άλλο σημείο του ίδιου site είναι απαραίτητες. Δεν πρόκειται για κάποιου είδους συντηρητισμό, αλλά για την απολύτως αναγκαία βοήθεια που οφείλουμε να παρέχουμε στους επισκέπτες μας.
• Το λογότυπο ενός site είναι δεδομένο πια ότι πρέπει να είναι link προς την αρχική σελίδα.
• Αφήνω για το τέλος το πιο ηχηρό μήνυμα: αυτό που λένε ότι το να χάσεις τον επισκέπτη σου είναι ένα κλικ μακριά, ισχύει απόλυτα. Είναι πολύ εύκολο να συγχυστεί ένας επισκέπτης. Εκείνη τη στιγμή το παιχνίδι τελείωσε.

Η παραπάνω λίστα σαφώς και δεν είναι αποτέλεσμα μεθοδικής μελέτης και μέτρησης. Γι’ αυτό άλλωστε δεν έχει και στοιχεία με αριθμητικά δεδομένα. Όμως πρόκειται για παρατηρήσεις που μπορούν να γίνουν εύκολα κατανοητές σε κάποιον που είναι υπομονετικός και παρατηρεί προσεχτικά. Τα συμπεράσματα που βγάζω τουλάχιστον για τη δική μου καθημερινότητα είναι πολύτιμα.