Όλα τα κείμενα του Journal
Κάθε φορά που ο μικρός πετάει το παλιό iPhone κάτω, πρώτα τρομοκρατούμαι γιατί έχει πολύτιμα νανουρίσματα σε .mp3 και μετά κοιτάζω προς Cupertino μεριά και λέω: “για να δούμε θείε Steve, θ’ αντέξει και τώρα;” Μέχρι σήμερα έχει αντέξει τουλάχιστον δέκα φορές.
Στο ίδιο iPhone, ένα άλλο πιτσιρίκι μερικά χρόνια πριν έμαθε σε μερικά δευτερόλεπτα να περιηγείται στις φωτογραφίες, να ζουμάρει με τα δυο δάχτυλα, ν’ αλλάζει τον προσανατολισμό από portrait σε landscape κ.α. Όλα αυτά σαν να ήταν το πιο φυσικό πράγμα του κόσμου. Ή μήπως ήταν;
Πριν λίγο καιρό τελείωσα την επίσημη βιογραφία του Jobs, το best seller που έγραψε ο Walter Isaacson. Σήμερα, το πιο εύκολο πράγμα του κόσμου είναι να γράψεις καλά λόγια για τον Jobs και πως άλλαξε τη ζωή μας. Το βιβλίο του Isaacson το βρήκα ενδιαφέρον κυρίως στη μέση. Στην αρχή και στο τέλος του με κούρασε λίγο. Παρ’ όλα αυτά έμαθα αρκετά πράγματα για τον Jobs, αν κι έχω ήδη διαβάσει πολύ γι’ αυτόν.
Ο απαράδεκτος Steve Jobs
Ο Jobs νομίζω ότι στο μεγαλύτερο μέρος της ζωής του ήταν ένας πολύ ανώριμος άνθρωπος. Συνήθιζε να παίρνει αυτό που ήθελε είτε με τη (λεκτική) βία είτε βάζοντας τα κλάματα. Ναι, ο άνθρωπος έκλαιγε συνέχεια, ειδικά όταν δεν του έκαναν τα χατήρια. Η ανωριμότητά του σίγουρα τον έκανε υπερβολικά ενδοτικό στην εκάστοτε τρέλλα του, αλλά την ίδια στιγμή του έδινε και ώθηση. Αυτή σε μεγάλο βαθμό π.χ. ευθύνεται για την πρόσληψη του John Sculley, ο οποίος κατάφερε να τον διώξει από την Apple, και διαβάζοντας τα γεγονότα, πολύ καλά του έκανε. Ο Jobs ειδικά εκείνη την περίοδο ήταν απαράδεκτος.
Με την εμμονή στο κόκκινο, ο Jobs όταν ήταν στη NeXT ζήτησε από μια ολόκληρη βιομηχανική μονάδα ν’ αλλάξει προσανατολισμό στα μηχανήματα, ώστε η εταιρική εικόνα να είναι καλύτερη για τους επισκέπτες που θα έμπαιναν στο εργοστάσιο. Ή ήθελε να επιβάλλει σε όλο το προσωπικό της Apple να φοράει στολές ώστε να ενδυναμώνεται η συνοχή των ομάδων. Αλλά δεν του πέρασε.
Εδώ ο άνθρωπος σήμερα απέρριπτε μια ιδέα ενός στενού του συνεργάτη, τον μείωνε κιόλας κι αύριο την ανακοίνωνε στο Macworld ως δική του, τι να λέμε τώρα; Αυτό το παιχνιδάκι ο Jobs το έπαιξε με πολλους ανθρώπους και σε πολλές φάσεις. Πόσο θες να καρυδώσεις ένα τέτοιο μαλάκα ε;
Εντάξει, ο Jobs ήταν ξακουστός και για το πόσο αγενής, υπερβολικός και άδικος μπορούσε να γίνει με τους πάντες. Πέτυχε μικρός κι έτσι είχε μία ακόμα αφορμή να το τραβάει στα άκρα, μέχρι να γίνει το δικό του. Τουλάχιστον μπορούσε να εκτιμήσει αυτούς που του ανταποδίδαν την προσβολή, εφόσον είχαν δίκιο. Αλλά και πάλι, κάτι νέο θα έβρισκε να τους υποτιμήσει από την αρχή, να πει κάτι κακό επίτηδες για να πληγώσει τον άλλο. Ανυπόφορος.
Στην πραγματικότητα δεν ξεπέρασε ποτέ το γεγονός ότι ήταν υιοθετημένος κι αυτό μέχρι το τέλος της ζωής του τον έτρωγε. Οικογενειακά, αν κι έκανε ένα καλό γάμο, προφανώς και ήταν πολύ συχνά απών. Αυτό όμως είναι το μόνο λογικό. Πάντως με την εξώγαμη πρώτη του κόρη ποτέ δεν τα πήγαν πραγματικά καλά.
Όταν πάντως δεν ήταν απών, έκανε 9 μήνες ν’ αποφασίσει τι πλυντήριο πιάτων ν’ αγοράσει: ευρωπαϊκό που δουλεύει καλύτερα και κάνει οικονομία νερού ή αμερικάνικο που είναι πιο φτηνό; Ε κι αφού του ήταν δύσκολο ν’ αποφασίσει για το πλυντήριο, τι να πεις για την επίπλωση στο σαλόνι; Δεν είμαι βέβαιος αν ποτέ τελείωσε το project της επίπλωσης.
Ακόμα το πως αντιμετώπισε τον κακρίνο ήταν ένα δείγμα ανωριμότητας κι εμμονής: τον αρνούνταν για πολύ καιρό και για ακόμα περισσότερο τον πολεμούσε με καροτόζουμο.
Ο φανταστικός Steve Jobs
Αυτό που με εντυπωσίασε πιο πολύ απ’ όλα ήταν ότι ο τύπος δε φοβόταν κανένα και τίποτα. Πριν ακόμα αποκτήσει δύναμη δε δίσταζε να τα βάλει με κολοσσούς όπως η HP, η Dell και η Microsoft, με δικηγόρους, τράπεζες και δισκογραφικές εταιρείες, πράγματα που ούτε να τα φανταστούμε μπορούμε. Εμείς όταν είναι να διαμαρτυρηθούμε σε μια τράπεζα το σκεπτόμαστε δύο φορές κι αυτός πήγαινε και τα έκανε λίμπα. Πριν αποκτήσει δύναμη, ξαναλέω.
Και ψεύτης και κλέφτης (ιδεών) κι απ’ όλα ήταν ο Jobs. Το ότι το έκανε επιτυχημένα όμως νομίζω ότι ήταν αποτέλεσμα της απίστευτης ικανότητάς του να βλέπει τόσο τη γενική εικόνα, το δάσος, όσο και το ειδικό, το δέντρο. Μάλιστα μπορούσε να εστιάσει τόσο πολύ στη λεπτομέρεια, που έφτανε στο σημείο να τηλεφωνεί την Κυριακή το πρωί στον designer του Google Maps για το iPhone ζητώντας του ν’ αλλάξει απόχρωση στο κίτρινο του χάρτη ώστε να φαίνεται καλύτερο.
Ο Jobs άλλαξε την πορεία του κόσμου γιατί μας κακόμαθε με προϊόντα που δουλεύουν καλά και είναι όμορφα.
Ξεκινάνε μια μέρα τα Vista και δεν έχουν ήχο. Εσύ όμως δεν έχεις καμία ένδειξη ότι χάλασε ο ήχος. Ωστόσο, δεν ακούς. Κάνεις test στον ήχο, το σύστημα λέει ότι παίζει καμπάνα. Πηγαίνεις στο Help, τζίφος. Απεγκαθιστάς, εγκαθιστάς, κάνεις restart, τζίφος. Το κλείνεις το ρημάδι.
Αυτό το story είναι αληθινό. Το έχεις ζήσει και δε θες να το ξαναζήσεις ποτέ πια, τι να κάνουμε τώρα;
Ο Jobs όλο αυτό το διέγνωσε νωρίς και το κυνήγησε με μανία. Για να έχει συστήματα που είναι πιο αξιόπιστα κλείδωσε hardware και software και τα κράτησε μόνο δικά του. Από τη στιγμή που ο Jobs γνωρίζει τον Jonathan Ive το design μπαίνει πάνω απ’ όλα. Για την ακρίβεια, στην Apple το design είναι, όχι μόνο πως δείχνει, αλλά και πως δουλεύει ένα σύστημα.
Έτσι, αρχίζει η μανία του Jobs να κάνει πιο απλά τα πράγματα, να αφαιρεί features, να ζητάει την τελειότητα σε κάθε επίπεδο. Πηγαίνει στην Ιταλία και φέρνει ειδική πέτρα για τα πατώματα και στην Ασία για ειδικό γυαλί που θα κάνει το τζάμι των Apple Stores. Μελετάει την διάταξη της σκάλας μέσα στα καταστήματα και τη βελτιστοποιεί καταθέτοντας σχετική πατέντα! Αλλάζει τη λογική τους μία μέρα πριν να παρουσιαστούν επίσημα, γιατί δεν είχαν επίκεντρο το χρήστη. Σήμερα, τα Apple Stores είναι το πιο επιτυχημένο είδος εμπορικού καταστήματος στον κόσμο και είναι 7 φορές πιο επιτυχημένο σε σχέση με το 2ο.
Αυτό που ανέφερε συχνά σε παρουσιάσεις του, ότι δηλαδή η Apple βρίσκεται στο σταυροδρόμι των ελεύθερων τεχνών και της τεχνολογίας, είναι αλήθεια. Κι αυτό είναι τεράστιο επίτευγμα. Σήμερα, σχεδόν όλα τα νέα hi-end laptops είναι κακές ή καλές απομιμήσεις των Mac. Τα τηλέφωνα; Το ίδιο. Τα pads; Το ίδιο. Το User Interface και το software; Εδώ γελάνε. Η Samsung λάνσαρε κινητό με application τύπου Siri.
Σήμερα είναι η εποχή που η Apple αντιγράφεται ασύστολα και την ίδια στιγμή είναι η πιο επιτυχημένη εταιρεία της Γης, γιατί κανένας δεν μπορεί να λειτουργήσει όπως αυτή. Όχι ότι αυτό θα διατηρηθεί για πολύ ακόμα. Η Apple θα σταματήσει να καινοτομεί. Αλλά η Apple είναι ακόμα ο Jobs.
Να τον κλωνοποιούσαμε;
Νομίζω ότι η ανθρωπότητα θα απαντούσε πολύ εύκολα σε αυτή την ερώτηση. Είναι πάντως δύσκολο να ξαναπετύχεις έναν άνθρωπο τόσο εμμονικό και ταυτόχρονα με αληθινό ενδιαφέρον για τα πράγματα. Να ήταν το LSD που έπαιρνε μικρός και που το θεωρούσε υπεύθυνο για το ανοιχτό μυαλό του; Να ήταν οι θρησκευτικές του αναζητήσεις στην Ινδία;
Μια και η κλωνοποίηση προφανώς δεν έγινε ποτέ, νομίζω ότι ο καθένας μας μπορεί να αντλήσει πράγματα από το χαρακτήρα του Steve Jobs. Ακόμα και τα αρνητικά, προς αποφυγή. Ο άνθρωπος ήταν μια δύναμη της φύσης και πραγματικά άλλαξε τον κόσμο. Είμαι σίγουρος ότι στο Cupertino οι αστικοί μύθοι έχουν υπερπολαπλασιαστεί από τότε που πέθανε. Όπως κι ότι κάπου στον κόσμο αυτή τη στιγμή ένα πιτσιρίκι πετάει ένα iPhone στο πάτωμα και ο πατέρας του ζητάει από το Steve ν’ αντέξει μία ακόμα φορά.
(Εικόνα: Steven Paul Jobs από dylanroscover)
Βλέπω τις τράπεζες σαν αναγκαίο κακό. Μεταξύ μας, αυτό δεν είναι πρωτοτυπία: δεν ξέρω κάποιον άνθρωπο που να τις βλέπει σαν μη αναγκαίο καλό.
Πρόσφατα, μπήκα στη διαδικασία ν’ αλλάξω μία εκ των δύο βασικών τραπεζών που χρησιμοποιώ, καθώς αποδείχτηκε ασυνεπής και δυσκίνητη σε κάτι που θα έπρεπε να διεκπεραιώσει πολύ εύκολα: να εκδόσει μια νέα κάρτα ανάληψης μετρητών. Έτσι μπήκα στη διαδικασία να ψάξω για μια νέα τράπεζα.
Προσπάθησα λοιπόν να προσμετρήσω και να ιεραρχήσω τι ζητάω από μια τράπεζα. Κατέληξα στο ότι το πιο σημαντικό που χρειάζομαι είναι το καλό Internet Banking. Κάπου εκεί παρέλυσα: ρωτώντας κι ερευνώντας είδα ότι η τράπεζα που θέλω να εγκαταλείψω είναι μία από τις δύο καλύτερες σε επίπεδο Internet Banking. (Η άλλη καλή είναι η 2η μου τράπεζα.) Όλες οι υπόλοιπες είναι, για να το πω ευγενικά, προβληματικές στο κομμάτι αυτό. Κι εγώ που πίστευα ότι το Web περιβάλλον που έβλεπα σε αυτές τις τράπεζες ήταν μέτριο… Δεν ήταν μέτριο. Ήταν το καλύτερο δυνατό.
Ακόμα προσπαθώ να πάρω μια απόφαση τι να κάνω. Τι να κάνω;
Δε με ενδιαφέρουν τα “τραπεζικά προϊόντα”. Τα περισσότερα από αυτά νομίζω ότι απευθύνονται σε κρετίνους και, δεν λέω μπορεί να κάνω και λάθος ρε παιδί μου, αλλά δεν περνιέμαι για κρετίνος.
Οπότε, δε με ενδιαφέρει το .5% μεγαλύτερο επιτόκιο που έχει κάποιος έναντι του ανταγωνισμού.
Δε με ενδιαφέρουν οι κλειστοί λογαριασμοί που σε 20 χρόνια θα μου αποδώσουν ένα όχι αστείο επιπλέον ποσό. Ποια 20 χρόνια ρε παιδιά; Μας κοροϊδεύετε; Πού ζείτε;
Δε με ενδιαφέρει η χορηγία στην εθνική ομάδα χόκεϋ επί χόρτου και το ενδιαφέρον για το περιβάλλον: στ’ αλήθεια πιστεύει κάποιος ότι μια τράπεζα δεν έχει άλλη δουλειά να κάνει; Θα σώσει τους υδάτινους πόρους της χώρας;
Αυτό που με ενδιαφέρει είναι ένα Internet Banking που δε θα ζητά Internet Explorer 6 ή 7 για να είναι ασφαλείς οι συναλλαγές μου. Που δε θα χρειάζεται Refresh η κάθε σελίδα μέχρι να μου εμφανίσει τα δεδομένα. Αντί αυτών των γελοιοτήτων, χρειάζομαι ένα Internet Banking που να δουλεύει σωστά και να είναι φιλικό για τα μάτια μου και τα νεύρα μου. Αυτό. Αυτό που όμως είναι δυσεύρετο.
Στην πραγματικότητα το διαδικτυακό περιβάλλον μιας τράπεζας, πέρα από ασφαλές και γρήγορο, οφείλει να είναι:
- Σοβαρό
- Εύχρηστο
- Κατανοητό
Σε επίπεδο design λοιπόν, χρειαζόμαστε απλά και καθαρά πράγματα. Είναι εύκολο να τα λες και πιο δύσκολο να τα υλοποιείς, αλλά σίγουρα δεν είναι αδύνατο.
Η περισσότερη δουλειά αφορά το information archtecture κι ένα εκτεταμένο card sorting, έτσι ώστε το τι κάνει ο κάθε χρήστης κάθε φορά να είναι σχεδόν αυτόματο. Οι υπηρεσίες που μπορεί να παρέχει ένα Internet Banking διαφέρουν σημαντικά μεταξύ τους μερικές φορές κι άλλες είναι πολύ παρεμφερείς. Η σωστή αρχιτεκτονική της πληροφορίας και η ιεράρχησή της είναι κρίσιμες παράμετροι. Αυτό καθορίζει σε μεγάλο βαθμό όλο το περιβάλλον, αφού τα μενού πλοήγησης παίζουν καταλυτικό ρόλο.
Επιβάλλεται ακόμα η απλή και κατανοητή γλώσσα, χωρίς δύσκολους όρους. Πολλές φορές συγχέουμε την απλότητα με το προϊόν που δεν έχει αξία. Έτσι, προσπαθούμε να κάνουμε τα πράγματα να δείχνουν πιο επιτηδευμένα απ’ όσο είναι. Όμως εδώ ισχύει το: Simplicity is the ultimate sophistication.
Από εκεί και πέρα χρειαζόμαστε καλή τυπογραφία (όχι άλλα κείμενα με 11px μέγεθος γραμματοσειράς—μπαίνουν και μεγάλοι άνθρωποι στα συστήματα αυτά), με έμφαση στο τι είναι σημαντικό σε σχέση με αυτό που δεν είναι και καθαρά, ευδιάκριτα links.
Δε νομίζω ότι είναι και τόσα πολλά όλα αυτά για μια καλή αρχή.
Οι τράπεζες είναι οργανισμοί που διοικούνται από εξαιρετικά έξυπνους ανθρώπους. Μου κάνει, λοιπόν, πολύ κακή εντύπωση που αυτοί οι έξυπνοι άνθρωποι δε διαβλέπουν την ανάγκη του καλού Internet Banking. Δε γίνεται, λέω, να βλέπουν την ανάγκη να επενδύσουν στη διάσωση της φώκιας της Αμβρακικού και να μην μπορούν να φτιάξουν μια καλή πλατφόρμα για το Διαδίκτυο. Δεν κοστίζει περισσότερο κι έχει περισσότερα ανταποδοτικά οφέλη από τη φώκια: οι φώκιες ως γνωστόν δεν έχουν πάρε—δώσε με τράπεζες και δε ζουν και τόσο πολύ εδώ που τα λέμε. Να’ταν χελώνες να το συζητούσαμε.
Νομίζω ότι το σωστό θα ήταν, όχι μόνο η κάθε τράπεζα να έχει ένα αξιόπιστο online σύστημα, αλλά να παρέχει κι ένα demo του στον υποψήφιο πελάτη της. Ναι, αυτό θα μπορούσε να είναι ένα unique selling point, που λένε και οι marketers, και μάλιστα για δύο λόγους:
- γιατί έτσι θα επανακτούσε μέρος της χαμένης εμπιστοσύνης της τράπεζας προς το κοινό
- γιατί θα μπορούσε αυτό να είναι η κερκόπορτα στο να πουλήσει κάποια από τ’ άλλα προϊόντα της
Ωραίες λέξεις, σχεδόν ποιητικές: εμπιστοσύνη και πωλήσεις.
Αντ’ αυτού, το online τραπεζικό σύστημα συνεχίζει να μας κάνει να το αντιπαθούμε με χαρά. Το κακό Internet Banking είναι αποτύπωση μιας μικρόνοιας. Οι νέοι ψηφιακοί πολίτες χρειάζονται νέα μέσα για να διευκολύνουν την καθημερινότητά τους και τα χρειάζονται, όχι αύριο, όχι αργότερα, αλλά τώρα. Η τεχνολογία υπάρχει, τα χρήματα, προφανώς, υπάρχουν αλλά λείπει η θέληση. Η οποία θέληση είναι πολύ εκδηλωτική κι επιθετική όταν προτείνει το επαναστατικό προϊόν του διακοποδάνειου.
Όλα αυτά βοηθάνε για να κλείσω ωραία αυτό το κειμενάκι, αλλά με κάνουν να νιώθω σαν το σκύλο που κυνηγάει την ουρά του. Το αναγκαίο κακό που λέγεται τράπεζα δε μου δίνει την ευκαιρία να του δώσω λίγη από την εμπιστοσύνη μου. Εκτός βέβαια κι αν είμαι μέρος ενός μεγαλύτερου σχεδίου που δεν μπορώ να δώ, ενός Matrix ας πούμε, στο οποίο έχω μπει και δε λέω να πάρω το σωστό χάπι…
Τους τελευταίους μήνες δουλεύω κάποια projects που έχουν να κάνουν μόνο με τη μετατροπή .psd σε .html. Αυτό δηλαδή που για τους περισσότερους ανθρώπους του χώρου μας θεωρείται κάτι σαν πάρεργο ή δευτεράντζα ή κάτι που το κάνεις outsource στις Δυτικές Άνδεις, αρκεί να φύγει από πάνω σου.
Γιατί όμως; Γιατί να θεωρείται πάρεργο αυτό το κομμάτι της δουλειάς μας; Υποθέτω γιατί δεν έχει μέσα του τη δημιουργικότητα στο design: ο designer δημιούργησε και ο αχθοφόρος κουβαλάει την ανάγκη να κάνει την “τέχνη” ν’ αλλάξει πλατφόρμα και να έρθει στους browsers.
Αυτό λοιπόν με εκνευρίζει. Και με εκνευρίζει γιατί συνήθως εκφέρεται από ανθρώπους που δε γνωρίζουν τη φύση του μέσου και ο κώδικάς τους είναι από μέτριος έως κακός. Όμως ο designer δεν “κάνει τέχνη”, γιατί το design δεν είναι τέχνη. Η τέχνη υπάρχει για να τη βιώνουμε με τις αισθήσεις μας, το design για να το χρησιμοποιούμε. Όσο ξεχνάμε αυτή την απλή διαφορά, τόσο μειώνουμε τη δύναμη του design.
Μετατρέποντας λοιπόν κάποια ιδιαίτερα πολύπλοκα .psd αρχεία σε .html θυμήθηκα τέσσερα πράγματα:
- Την πειθαρχία και το σεβασμό
Χρειάζεται πολλή πειθαρχία ν’ ακολουθήσεις επακριβώς αυτό που ο designer σχεδίασε στο Photoshop και να το μεταφέρεις με κώδικα σε έναν browser. Επιπλέον χρειάζεται σεβασμός προς αυτόν τον άνθρωπο που πήρε κάποιες αποφάσεις σε σχεδιαστικό επίπεδο, ώστε να μην παρεκκλίνεις, επειδή νομίζεις ότι εσύ θα το έκανες καλύτερα.
Αν αυτή τη στιγμή επέστρεφα στη διδασκαλία, θα έβαζα σε όλους τους μαθητές μου να μετατρέψουν ένα από αυτά τα .psd σε .html μόνο και μόνο για να μάθουν να βάζουν το “εγώ” τους στην υπηρεσία του project. Είναι μια απίθανη άσκηση.
- Την οικονομία και τη σωστή οργάνωση του κώδικα
Είναι σχετικά απλό να γράφεις κώδικα για ένα site των 5 ή 10 σελίδων. Τι γίνεται όμως αν το site αποτελείται από 80 ή 100 ή 150 σελίδες; Πρόκειται για ένα μεγάλο βάρος, γιατί όχι απλώς πρέπει ο κώδικάς σου να κάνει μεγάλη οικονομία, αλλά να μπορείς να επανέλθεις σε αυτόν ξανά και ξανά και ξανά. Να κάνεις διορθώσεις, να βελτιώσεις πράγματα, να ξαναχρησιμοποιήσεις τμήματά του και γενικά να μπορείς να τον καταλάβεις και να δώσεις και σε άλλους ανθρώπους να τον καταλάβουν σε χρόνο μηδέν.
Μπορείς να γράψεις κώδικα για ένα site της τάξης των 150 σελίδων; Αν ναι, τότε είσαι ένα επίπεδο πιο ψηλά από τους ανταγωνιστές σου.
- Την ποιότητα
Η ποιότητα κάνει τη διαφορά κι όποιος δεν επενδύει σε αυτή, χάνει. Το κακό με την ποιότητα είναι ότι θέλει κόπο. Δεν την κατακτάς εύκολα. Όμως είναι γενναιόδωρη και στο ανταποδίδει με το παραπάνω.
Υπάρχουν άπειρες υπηρεσίες που αναλαμβάνουν να μετατρέψουν .psd σε .html. Ναι, ακόμα και στις Δυτικές Άνδεις. Όλοι αυτοί είναι ανταγωνιστές γιατί είναι πιο φτηνοί. Και πολύ συχνά πιο γρήγοροι από σένα. Συνήθως όμως βγάζουν χειρότερα αποτελέσματα. Οι πραγματικά καλοί επαγγελματίες των μετατροπών .psd σε .html τους θέλουν αυτούς τους μέτριους ανταγωνιστές, γιατί γνωρίζουν ότι μετά οι πελάτες θα φτάσουν σε αυτούς. Ας είναι πιο ακριβοί. Ας μην είναι τόσο γρήγοροι. Οι πελάτες τους θα έχουν τόσο πολύ απογοητευτεί από τα μέτρια αποτελέσματα που θα είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν περισσότερα και να περιμένουν όσο χρειάζεται μέχρι να πάρουν καλή δουλειά στα χέρια τους.
- Την αξία της αλλαγής
Οι άνθρωποι είμαστε πολυδιάστατα όντα. Δεν μπορείς να κάνεις συνέχεια design. Χρειάζεται να μπορείς να γράφεις και κώδικα, να γράφεις και κείμενα, να μιλάς και σε άλλους ανθρώπους και γενικά να μπορείς ν’ αλλάζεις την οπτική σου απέναντι στα πράγματα από καιρό σε καιρό. Αυτό σε ανανεώνει κι ανοίγει δραματικά τους ορίζοντές σου.
Η αξία της αλλαγής δε γίνεται κατανοητή μέχρι να τη βιώσεις. Όταν το κάνεις αυτό, δεν μπορείς χωρίς αυτή πια.
Με όλα αυτά νομίζω ότι γίνεται αυταπόδεικτο ότι η μετατροπή .psd σε .html είναι κάτι σημαντικό σε πολλά επίπεδα. Δεν ισχυρίζομαι ότι ταιριάζει σε όλους. Όμως πιστεύω ότι αξίζει, έστω για μια περίοδο όλοι οι designers ν’ ανέβουν στο τρένο αυτό. Κι ας κατέβουν στην επόμενη στάση.
Όταν συζητάς για ένα νέο project, μία από τις βασικές ερωτήσεις που οφείλεις να κάνεις είναι: “Ποιες γλώσσες θα υποστηρίζουμε εκτός από τα ελληνικά;” Η απάντηση που παίρνω όλο και πιο συχνά τα τελευταία δύο χρόνια είναι: “Χωρίς Ελληνικά.”
Πιθανόν να περιστοιχίζομαι από ανθρώπους που έχουν αλλάξει το πως βλέπουν τα πράγματα πιο γρήγορα από άλλους. (Αν συμβαίνει αυτό, είμαι πολύ τυχερός.) Πιθανόν να είμαι μέρος του στατιστικού λάθους. Πιθανό είναι πάλι να είμαι ο τελευταίος που πιάνει το υπονοούμενο. Όμως είναι δεδομένο ότι το πως αντιμετωπίζουμε την Ελλάδα επιχειρηματικά στο Διαδίκτυο αλλάζει ραγδαία.
Είναι σαν να φόρεσες τα γυαλιά που τόσο καιρό σου έλεγαν να βάλεις γιατί έχεις μυωπία κι εσύ έκανες ότι έβλεπες καλά. Ένας από τους λόγους που γράφω κι αυτό το κείμενο είναι γιατί ανήκω σε εκείνους που άργησαν να βάλουν τα γυαλιά αυτά.
Αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό από τους ανθρώπους που με εμπιστεύτηκαν—σε μια άλλη εκφορά θα τους έλεγα “πελάτες”, αν και δε μου πολυταιριάζει ο όρος, επειδή σχεδόν κάθε φορά η σχέση μας ξέφευγε από τα τυπικά. Ποτέ, κανένας δεν ήταν ασυνεπής στις υποχρεώσεις του, ποτέ δεν έλαβα επιταγή, δεν υπάρχει ούτε ένας που να μου χρωστάει έστω κι ένα ευρώ. Κι αν υπήρξαν μερικές περιπτώσεις που πήγαινε να ξεφύγει το πράγμα, πρόλαβα κι απέλυσα εγώ τους πελάτες αυτούς. Δε συνηθίζω να κολακεύω, αλλά ήμουν πολύ τυχερός στο τι συνάντησα στο δρόμο αυτό.
Σήμερα, όλο και περισσότερος κόσμος παίζει “Χωρίς Ελληνικά”. Προφανώς οι συνθήκες στην Ελλάδα δεν ευνοούν πολλά πολλά. Ο φόβος δεν ήταν ποτέ φίλος της υγειούς επιχειρηματικότητας. Εξάλλου, η χώρα αυτή κάνει ό,τι μπορεί για να μας διώξει και να δεις που θα τα καταφέρει στο τέλος. Πέρα όμως από το φόβο είναι το ότι ο κόσμος έχει έρθει πιο κοντά και το άγνωστο φοβίζει λιγότερο. Αν κάπου είμαστε καλοί οι Έλληνες, αυτά είναι το εμπόριο και οι καλές ιδέες. Φαίνεται ότι ήρθε η ώρα να βάλουμε αυτά τα δύο πράγματα να δουλέψουν στο Διαδίκτυο.
Αυτή την περίοδο όλα μου τα projects σχετίζονται με τον παγκόσμιο χάρτη, όχι τον ελληνικό, και ποτέ δεν ήμουν πιο χαρούμενος: οι άνθρωποι που τρέχουν τα projects αυτά είναι έτη φωτός μπροστά. Στην αντίληψη, στην αποφασιστικότητα, στη σαφήνεια, στη συνέπεια και σε άλλα τόσα πράγματα που θαυμάζω. Συγκρίνοντας αυτούς τους ανθρώπους, όχι με τους μέχρι σήμερα πελάτες μου—είπαμε είναι εξαιρετικοί όλοι τους, αλλά με τους παραδοσιακούς επιχειρηματίες βλέπω έναν ακόμα λόγο που έκανε αυτόν τον τόπο να βουλιάξει. The shit hit the fan όταν πέρασε τόσο χρήμα τόσο υπόγεια από τόσο μέτριους ανθρώπους. Αυτό το χρήμα έγινε μια ταριχευμένη αρκούδα πάνω από το τζάκι τους. Ελπίζω μια μέρα να ξυπνήσει και να τους φάει. Αλλά ξεφεύγω.
Οι άνθρωποι που επιλέγουν “Χωρίς Ελληνικά” δουλεύοντας με παγκόσμια standards κι ανταγωνισμό στο Διαδίκτυο και οι αεικίνητοι πιτσιρικάδες είναι ό,τι πιο υγειές μπορώ να δω σήμερα. Ξέρεις, αυτοί φέρνουν ζεστό χρήμα απ’έξω, μέσα. Δεν ξέρω αν σου λέει κάτι αυτό.
Για ό,τι μας βρήκε μπορούμε να κλαψουρίζουμε μέχρι ο ήλιος να γίνει πουά με ροζ κόκκους. Ένα πράγμα ξέρω εγώ: Get busy living or get busy dying. Αν χρειάζεται να γίνει “Χωρίς Ελληνικά”, αν χρειάζεται να γίνει παίζοντας εκτός έδρας, ας γίνει έτσι. Για καλό θα είναι.
Στο χώρο μας μάθαμε να μιλάμε για design, για development, για τεχνικά θέματα και να νιώθουμε ωραία ως geeks. Μερικές φορές ξεχνάμε ότι και το γράψιμο, ή ίσως ειδικά το γράψιμο, είναι ένα über geek θέμα. Έτσι, λέω να πω δυο πράγματα για να μοιραστώ την εμπειρία μου από το τελευταίο άρθρο που έγραψα για το Smashing Magazine, το λίγο παλιότερο στο Noupe, αλλά και βλέποντας λίγο πιο γενικά τα πράγματα.
Γιατί για ένα site του εξωτερικού
Για δύο λόγους. Ο πρώτος και πιο φανερός είναι γιατί το κοινό στο οποίο απευθύνεσαι είναι απείρως μεγαλύτερο. Όμως είναι και πιο απαιτητικό. Ειδικά όταν μιλάμε για το Smashing, που δε χρειάζεται συστάσεις.
Ο άλλος ο λόγος είναι ότι στην Ελλάδα το επίπεδο των τεχνολογικών blogs, και ειδικά στο design, είναι ασήμαντο. Δεν υποτιμώ κάποιες αληθινά καλές προσπάθειες, αλλά η πραγματικότητα είναι ότι τα περισσότερα ελληνικά τεχνολογικά sites είναι κακές αντιγραφές του Techcrunch, του Mac Rumors, του WIRED κλπ. Ποιον να προσεγγίσεις, ποιος να σε κρίνει και ποιος να σε διαβάσει… Αν είναι να ρίξεις ένα βέλος, ας αξίζει τουλάχιστον ο στόχος. Κι αν τον πετύχεις τον πέτυχες.
Οι δυσκολίες
Τόσο το άρθρο για το Smashing Magazine όσο και για το Noupe τράκαραν στη γλώσσα. Αυτό δηλαδή που γράφεις στη μητρική σου γλώσσα είναι αδύνατο να είναι το ίδιο καλό και σε μία άλλη. Εκτός κι αν ζεις χρόνια στο εξωτερικό κι έχεις περάσει πια σε άλλη κατάσταση.
Το επίπεδο των αγγλικών μου είναι πολύ αξιοπρεπές, αλλά όταν απευθύνεσαι σε ένα άλλο κοινό, καταλαβαίνεις ότι δεν αρκεί. Αν κάτι νικάει αυτό το πρόβλημα είναι η επιμονή σου και η ποιότητα του άρθρου. Γράψε, δηλαδή, κάτι που δε θα μπορεί ο άλλος να μην το πάρει, γιατί θα βλέπει ένα πολύ ισχυρό potential.
Έτσι, ερχόμαστε στη δεύτερη δυσκολία: Όλα έχουν ειπωθεί, όλα έχουν γραφτεί. Η αποστολή σου είναι ν’ ανακαλύψεις κάτι νέο, να δείξεις τα ίδια πράγματα από μια άλλη οπτική γωνία, ώστε να είσαι χρήσιμος στους αναγνώστες. Το άρθρο μου για το Smashing Magazine πέρασε από τρεις reviewers, ένας εκ των οποίων το απέρριψε ακριβώς γι’ αυτό το λόγο. Οι δύο άλλοι όμως πίστεψαν σε αυτό κι έτσι κατάφερε και βρήκε το δρόμο του. Αν αυτό το κείμενο ήταν καθαρά τεχνικό, τότε ή θα κοβόταν αμέσως ή θα δημοσιευόταν αμέσως. Αλλά ακριβώς επειδή είναι θεωρητικό, νομίζω ότι η δυσκολία ήταν διπλή.
Το γράψιμο δεν είναι εύκολο πράγμα. Χρειάζεται αφοσίωση και παίρνει εβδομάδες, μπορεί και μήνες μέχρι να βρεις για το κείμενό σου τη σωστή μορφή. “Γράψε μεθυσμένος, κάνε αλλαγές νηφάλιος”. Αυτό λέει η ατάκα και είναι σοφή. Δε θυμάμαι ούτε εγώ πόσες φορές άλλαξα αυτό το άρθρο ώστε να στέκεται όπως πρέπει. Άξιζε τον κόπο; Για μένα ναι, 100%.
Η επιβράβευση
Νιώθεις την πρώτη επιβράβευση στην αρχή. Όταν στέλνεις την περίληψη και βλέπεις ότι κάνει ping σε κάποιον. Όταν αυτός ο κάποιος τώρα είναι ο Francisco Inchauste (που είναι υπεύθυνος για τα άρθρα της κατηγορίας User Experience στο Smashing), τότε δεν ξέρεις αν αυτό που βλέπεις είναι αλήθεια ή ζεις σε ένα άλλο σύμπαν.
Βέβαια, αυτό δεν είναι τίποτα μπροστά στη χαρά να βλέπεις τις δικές σου λέξεις να βγαίνουν στον αέρα κι αρκετές χιλιάδες κόσμου να τις διαβάζουν. Βάλε και τα σχόλια και τότε φαντάσου πόσο δυνατό είναι αυτό το πράγμα.
Αν θα το ξανακάνω; Σίγουρα, ναι. Κι ακριβώς επειδή οφείλουμε να στεκόμαστε με τη δουλειά μας, όποια κι αν είναι αυτή, σε διεθνές επίπεδο, θα το προσπαθούσα no matter what.
Δυο λόγια για το τέλος: αν δεν ήταν ο Francisco, που πίστεψε τόσο πολύ στο άρθρο αυτό, δε θα γινόταν τίποτα. Με κατεύθυνε και με βοήθησε τόσο πολύ, που του χρωστάω. Ναι, προφανώς όλο αυτό ήταν μέρος της δουλειάς του, αλλά όταν το κάνεις τόσο επαγγελματικά και ταυτόχρονα ανθρώπινα, δεν μπορείς παρά να νιώθεις υποχρεωμένος. Τον ευχαριστώ πολύ λοιπόν, όπως και όλη την ομάδα του Smashing Magazine, που απέδιξαν πάλι ότι αξίζουν και με το παραπάνω την επιτυχία που έχουν.
Μπορεί στην Ελλάδα να αναπτύσσεται τώρα, αλλά στο εξωτερικό υπάρχει προ πολλού εκείνο το είδος γραφιάδων που ασχολούνται με τεχνολογικά θέματα και μόνο. Τα κείμενα τεχνολογίας έχουν ιδιαιτερότητες τόσο στην τεχνική τους, όσο και στη διαδικασία γραφής. Αυτό το τελευταίο μας ενδιαφέρει σε αυτό το post.
Τι εννοώ; Ότι για τα κείμενα αυτά πολλές φορές χρειάζεται να ετοιμάσουμε λίστες, να δημιουργήσουμε links, να εισάγουμε εικόνες κ.λπ. κι όλα αυτά μετά θα μπουν σε έναν editor μιας πλατφόρμας διαχείρισης περιεχομένου. Μπορεί λοιπόν κάποιος να γράψει ένα τυπικό κείμενο στο εργαλείο που έχει επιλέξει π.χ. το Word ή το Pages και στη συνέχεια, όταν φτάσει στον editor της πλατφόρμας να μετασχηματίσει π.χ. τις λίστες του από “κανονικό” κείμενο σε HTML element. Όσοι έχουμε περάσει από αυτή τη διαδικασία γνωρίζουμε πόσο μπορεί να μας αποσπάσει από αυτό που είναι σημαντικό: το γράψιμο.
Η άλλη πρόταση είναι να προετοιμαστεί όλο το κείμενο πριν την όποια πλατφόρμα κι αφού φτάσουμε εκεί να κάνουμε ένα απλό copy-paste. Τους τελευταίους μήνες, έχω ανακαλύψει πόσο καλύτερο είναι αυτό. Προτείνω λοιπόν 3 εργαλεία που κάνουν τη διαδικασία αυτή, όχι μόνο εφικτή, αλλά αληθινά καλή.
- Markdown
Αν η Markup είναι η γλώσσα της HTML, η Markdown είναι η γλώσσα των γραφιάδων του Web. Μέσω κάποιων μικρών επεμβάσεων στα συμβατικά μας κείμενα μπορούμε να έχουμε αληθινό HTML κώδικα κι ας μη γνωρίζουμε ούτε γραμμή από αυτόν. Κι επειδή καταλαβαίνω ότι στην αρχή η Markdown τρομάζει, το μόνο που προτείνω είναι να της δώσετε μια ευκαιρία μισής ώρας. Δε χρειάζεται περισσότερο για να τη μάθετε και να μην την αλλάξετε ποτέ ξανά.
- iA Writer
Ο iA Writer είναι για μένα ο απόλυτος editor συγγραφής κειμένων, ανεξάρτητα για το που προορίζονται. Φυσικά, υποστηρίζει Markdown. Περισσότερα έχω γράψει σε ξεχωριστό post για το software αυτό. Το ξέρω, το εμπιστεύομαι και δεν το αλλάζω. Enough said.
- Marked
Το Marked είναι μια μικρή εφαρμογή που σκοπό έχει να κάνει προεπισκόπιση σε αληθινό χρόνο των κειμένων που γράφει κάποιος σε Markdown. Μάλιστα, το Marked παρέχει και 4 θέματα που κάνουν την προεπισκόπηση ακόμα πιο ελκυστική. Το Marked υποστηρίζει export του απαραίτητου κώδικα που θα χρειαστεί για τον editor της πλατφόρμας μας.
Έτσι, η διαδικασία πάει ως εξής: γράφεις στο iA Writer χρησιμοποιώντας Markdown και βλέπεις όσα έχεις γράψει στο Marked. Αφού τελειώσεις με το κείμενο, το αντιγράφεις από εκεί σε μορφή HTML και με ένα paste είσαι έτοιμος να δημοσιεύσεις στο blog σου ή στην οποιαδήποτε ιστοσελίδα.
Αξίζει όλη αυτή η διαδικασία για ένα κείμενο; Πιστεύω ναι για ένα απολύτως σημαντικό λόγο: γιατί όσο αυξάνεται ο βαθμός πολυπλοκότητας της καθημερινότητάς μας, τόσο μεγαλώνει και η ανάγκη να είμαστε πιο αποτελεσματικοί κι εστιασμένοι. Όταν μιλάμε για γράψιμο, το μόνο που οφείλεις να έχεις μπροστά σου είναι μια λευκή οθόνη—τίποτ’ άλλο. Τα εργαλεία αυτά που αναφέρω πιο πάνω προσφέρουν ακριβώς αυτό με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Γι’ αυτό τα θεωρώ σπουδαία.
Νομίζω ότι το 2011 ήταν για το Web design στην Ελλάδα μια χρονιά που δε μας έμαθε πολλά νέα πράγματα. Αντίθετα, συνεχίστηκε μια πορεία σε αυτά που ήδη ξέραμε, είτε μιλάμε για τα θετικά είτε για τα λιγότερο θετικά.
Καλύτερα designs για το Web από ελληνικά χέρια
Υπάρχει μια μεγάλη πρόοδος τα τελευταία χρόνια στο πως αντιμετωπίζουμε το σχεδιασμό και γενικότερα πως προσεγγίζουμε τα projects μας. Πιστεύω ότι συνεχίζουμε να υπολειπόμαστε σημαντικά από τον ανταγωνισμό στο εξωτερικό, αλλά τρέχουμε όσο κι όπως μπορούμε ώστε να καλύψουμε τα κενά μας.
Στο 2011 έγραψα ένα άρθρο για το Noupe παρουσιάζοντας κάποια από τα καλύτερα ελληνικά designs για το Web. Από τη διαδικασία αυτή έλαβα ακόμα πιο ηχηρά το μήνυμα που περιγράφω πιο πάνω.
Έχει μεγάλη αξία αυτή η προσπάθεια, ειδικά όταν γίνεται υπό τις τόσο αντίξοες συνθήκες που επικρατούν.
Η μη ύπαρξη της κοινότητας
Το γνωρίζαμε. Δεν υπάρχει η κρίσιμη μάζα στην Ελλάδα ώστε να σχηματιστεί μια κοινότητα ανθρώπων που θα μιλήσουν για Web design, που θα ανταλλάξουν ιδέες, θα κάνουν κάποιες κινήσεις από κοινού, θα βγάλουν νέες υπηρεσίες ή προϊόντα κλπ.
Μέσα στη χρονιά έγινε το Digitized, που αν δεν κάνω λάθος ήταν η πρώτη κίνηση να οργανωθεί ένα μίνι συνέδριο για Web designers. Η κίνηση είναι αξιέπαινη κι αξίζει την υποστήριξή μας. Μακάρι να συνεχιστεί και να είναι κάθε φορά και πιο επιτυχημένη.
Το Web design στην Ελλάδα όμως συνεχίζει να θεωρείται για πολύ κόσμο κάτι σαν πάρεργο ή υποπροϊόν των διαφημιστικών εταιρειών. Οι διαφημιστικές στην Ελλάδα έχουν κάνει πολλά καλά κι έχουν παράξει σπουδαίες δουλειές, αλλά σπάνια μπορούν να αποδείξουν ότι γνωρίζουν τη φύση του Διαδικτύου.
Όλα αυτά συντελούν στο να μην έχει δημιουργηθεί μια κοινότητα ανθρώπων του Web design.
Freelancers και μικρές ομάδες
Οι freelancers και οι μικρές ομάδες ανθρώπων ξεκίνησαν σαν γραφικοί Δον Κιχώτες. Μισότρελλοι και ικανοί “…μέχρι να στήσουν ένα Wordpress”, όπως ακούγεται ακόμα καμιά φορά.
Ευτυχώς δεν είναι έτσι. Μέσα στο 2011 συνεχίστηκε αυτό που είχε δειλά ξεκινήσει τα προηγούμενα χρόνια: δε χρειάζεται να είσαι μια μεγάλη εταιρεία για να προσφέρεις εξαιρετικές υπηρεσίες – μπορούν και οι μικρές ομάδες να το κάνουν καλά και πολλές φορές καλύτερα. Για την ακρίβεια, στο Web design οι καινοτομίες συνήθως έρχονται από τους μικρούς, γιατί αυτοί είναι που ενδιαφέρονται πιο πολύ, βελτιώνονται περισσότερο, είναι πιο ευέλικτοι και πιο τολμηροί. Επιπλέον, είναι αυτοί που έχουν πολύ μεγαλύτερη επαφή με το εξωτερικό και οι προσλαμβάνουσες παραστάσεις τους είναι πιο πλούσιες.
Βέβαια, στην Ελλάδα όλα αυτά δεν είναι ακόμα και τόσο φανερά, αλλά είμαι βέβαιος ότι είναι θέμα λίγου χρόνουν να γίνουν.
Νομίζω ότι αυτές οι σκέψεις συνοψίζουν την κατάσταση σε γενικές γραμμές σε ό,τι αφορά το Web design στην Ελλάδα για τη χρονιά που πέρασε.
Καλό 2012! Να έχουμε υγεία κι ανοιχτά μυαλά ώστε να γινόμαστε καλύτεροι μέρα τη μέρα.
Ας μπούμε κατευθείαν στο θέμα. Το Real.gr, όπως κάθε μεγάλη ιστοσελίδα ειδησεογραφικού χαρακτήρα έχει μερικούς πολύ ξεκάθαρους στόχους: να μπορέσει να φέρει γρήγορα στο κοινό της τα νέα, να το καλύψει πολύπλευρα, να του προσφέρει σχολιασμό με άποψη και βαρύτητα, να διαφοροποιηθεί από τον ανταγωνισμό και να κάνει το όλο της περιεχόμενο ελκυστικό στους διαφημιστές ώστε να επιβιώσει.
Ασφαλώς οι στόχοι της δεν περιορίζονται σε αυτά που ανέφερα, αλλά νομίζω ότι μπορούμε να ξεκινήσουμε από εδώ για να έχουμε μια βάση για την κουβέντα. Ας ονομάσουμε αυτό το πλαίσιο των ιδεών “scope”, όπως συνηθίζεται. Χτες, βγήκε στον αέρα η νέα, ανανεωμένη έκδοση του Real.gr. Τι μπορούμε να πούμε για τις αλλαγές;
Το design υπάρχει για να λύνει προβλήματα, όχι για να διακοσμεί
Το πρώτο φανερό θετικό στοιχείο είναι η απλούστευση του βασικού συστήματος πλοήγησης, που στην παλιά έκδοση είχε τότες πολλές επιλογές που γίνοταν ιδιαίτερα αδύναμο κι εντέλει μειώνει την αξία της ιστοσελίδας. Από εκεί και πέρα, αυτό που βλέπω εγώ στο νέο site είναι ένα skinning, δηλαδή σαν να άλλαξε ρούχα. Νομίζω ότι το πρόβλημα είναι βαθύτερο (κι αυτό αφορά σχεδόν όλα τα μεγάλα sites στην Ελλάδα).
Πιστεύω λοιπόν ότι το Real.gr πάσχει, γιατί, ενώ είναι φανερό τι επιδιώκει, το scope που λέγαμε πιο πάνω, σε επίπεδο design δείχνει να το αγνοεί.
Όταν μιλάμε για design στο Διαδίκτυο, κάποια στιγμή πρέπει να το δούμε πιο ολιστικά το θέμα. Το design δεν έχει να κάνει με το αν μου αρέσει π.χ. το μπλε, αλλά με το αν το μπλε συνδυάζεται αρμονικά με τα υπόλοιπα χρώματα του site. Δεν έχει να κάνει με το αν η Verdana είναι καλή γραμματοσειρά, αλλά με το αν η τυπογραφία συνολικά της ιστοσελίδας προωθεί το περιεχόμενο. Δεν έχει να κάνει με το αν μου αρέσει το Χ gradient, αλλά με το αν αυτό το gradient εξυπηρετεί στη συνολική αίσθηση που θέλω η ιστοσελίδα μου να αφήνει.
Με δυο λόγια, το design οφείλει να δώσει λύσεις στα προβλήματα κι όχι να διακοσμήσει. Οφείλει να απαντήσει στα γιατί. Γιατί επιλέχθηκε αυτό το γκρι κι όχι κάποιο άλλο; Τι προβλήματα λύνει το συγκεκριμένο μέγεθος γραμμάτων κι όχι αν είναι ένα κλικ μεγαλύτερα; Και πάει λέγοντας.
Αν ο στόχος του Real.gr ήταν να διαφοροποιηθεί και οπτικά από τον ανταγωνισμό του, η εικόνα που έχω είναι ότι δεν τα καταφέρνει. Γιατί μέρος της αποστολής του design είναι να προσδώσει στην ιστοσελίδα ένα χαρακτήρα, ένα look and feel, μία αισθητική που θα την κάνει μοναδική κι αναγνωρίσιμη. Που θα είναι ταυτόχρονα τόσο φιλική, που θα μπορεί ο επισκέπτης να την αποδεχτεί και να ταυτιστεί μαζί της. Κι αυτό είναι κάτι που γίνεται σε λιγότερο από ένα δευτερόλεπτο. Πιστεύω ότι οπτική ταυτότητα του Real.gr χρειάζεται μεγάλη βελτίωση.
Η έλλειψη στρατηγικής περιεχομένου
Το Real.gr, (αλλά σίγουρα όχι μόνο αυτό) όμως δείχνει να αγνοεί κάτι ακόμα πιο πρωταρχικό: τη στρατηγική του περιεχομένου (content strategy).
Το site μάς υποδέχεται με έναν content slider, δηλαδή με μια περιοχή με κυλιόμενο περιεχόμενο, που προφανώς δείχνει ό,τι πιο σημαντικό συμβαίνει τη στιγμή αυτή. Κάποιες φορές νομίζω ότι στην Ελλάδα γίνεται ένας άτυπος διαγωνισμός ποιος content slider θα τραβήξει την προσοχή του κόσμου. Κι αυτό είναι το λάθος: δε θα έπρεπε να μας ενδιαφέρει τι θα τραβήξει την προσοχή, αλλά πως θα αναδειχτεί καλύτερα το περιεχόμενο, δηλαδή η είδηση. Μπορώ να το κάνω αυτό με το κείμενο; Καλώς. Μπορώ και με τη φωτογραφία; Ακόμα καλύτερα. Σίγουρα όμως δεν μπορώ να το κάνω με μια περιοχή στην οποία υπάρχουν πράγματα που κινούνται, έτσι ώστε να μην τα αγνοήσω.
Επιπλέον, το νέο Real.gr υποφέρει από το μύθο “above the fold”, που είναι το να στριμώχνονται όσο το δυνατό περισσότερα πράγματα μέσα στο ύψος μιας οθόνης, ώστε αν είναι δυνατό να μη scrollάρει προς τα κάτω ο επισκέπτης. Είμαστε σχεδόν στο 2012, ας ξεπεράσουμε αυτή την ανοησία. Ο κόσμος θα scrollάρει και θα το κάνει με χαρά όσο αυτό που βλέπει είναι εκλυστικό. Από την άλλη μεριά είναι πια τόσες πολλές οι διαφορετικές αναλύσεις οθόνης, που ασφαλή συμπεράσματα για το που βρίσκεται το fold δύσκολα βγαίνουν. Ναι, ακόμα κι αν βλέπω τα στατιστικά του site. Ποιο είναι το επακόλουθο; Τα elements στην κορυφή του site (social media εικονίδια, αναζήτηση, λογότυπο, καιρός και κυρίως το μενού) να ασφυκτιούν όπως ασφυκτιούσε ο Leonardo di Caprio στα αμπάρια του Τιτανικού.
Κατεβαίνοντας προς τα κάτω στο site, βλέπουμε μια παράθεση άρθρων, το καθένα στην κατηγορία του, με ένα τίτλο και μια μικρή φωτογραφία. Είναι πολύ δύσκολο να ξεχωρίσεις όπως σκανάρεις τη σελίδα αν το άρθρο Χ ανήκει π.χ. στην κατηγορία Περιβάλλον ή Διεθνή. Δυστυχώς δεν υπάρχει καμία οπτική διαφοροποίηση των κατηγοριών ή η απαραίτητη προσοχή στις αποστάσεις μεταξύ των διαφορετικών στοιχείων (τίτλος, ημερομηνία, φωτογραφία). Όλο αυτό μοιάζει σαν κάποιος να πέταξε μικρά κουτάκια περιεχομένου που δεν ενδιαφέρουν κανένα.
Φτάνοντας στο footer της σελίδας, η ανάγκη να παρουσιαστούν πολλά πράγματα σε λίγο χώρο έχει πια εκλείψει. Εκεί τα πράγματα είναι πολύ πιο χαλαρά, έτσι όπως πρέπει να είναι, μόνο που και το footer δείχνει να έχει φτιαχτεί πολύ πρόχειρα.
Αν κάποιος ψάξει, θα βρει σε επίπεδο micro-design, δηλαδή στη λεπτομέρεια του design, πολλά θέματα που προβληματίζουν. Όπως θα βρει και στις εσωτερικές σελίδες. Όμως δε με ενδιαφέρει να πω τίποτα σε αυτό το επίπεδο, γιατί πιστεύω ότι τα μεγάλα θέματα του site είναι δομικά.
Συνοψίζοντας
Αντιλαμβάνομαι ότι νέο Real.gr είναι σε μορφή beta. Αυτά που γράφω όμως δεν είναι πράγματα που αφορούν μικροδιορθώσεις κι επίλυση bugs, αλλά βασικά στοιχεία της φιλοσοφίας της ιστοσελίδας.
Θα ήθελα κάποια στιγμή να δω ελληνικά portals να παίρνουν το ρόλο του design πολύ πιο σοβαρά, να τολμούν να διαφοροποιηθούν και να μπορούν να ανταγωνίζονται αντίστοιχες ιστοσελίδες του εξωτερικού. Οι επισκέπτες του Διαδικτύου είναι πια πολύ πιο έμπειροι και είμαι βέβαιος ότι το καλό θα το ανταποδώσουν με την επισκεψιμότητά τους.
Το Stamped είναι το καλύτερο app κοινωνικής δικτύωσης για το iPhone που έχω δει εδώ και μήνες. Είναι μια καταπληκτική εφαρμογή που επιτρέπει να μοιραστείς με τον κύκλο των ανθρώπων που σε ακολουθούν βιβλία, ταινίες, μουσικές και μέρη που έχεις πάει.
Όχι δεν είναι σαν το Foursquare, αν κι έχει κάποια λίγα κοινά. Αντί να κοινοποιείς ένα απλό check-in, εδώ μοιράζεσαι την πληροφορία ή την εμπειρία που μπορεί να είναι χρήσιμη και για τους άλλους. Κάθε φορά που μοιράζεσαι κάτι, κάνεις ένα stamp.
Συνήθως το “χρήσιμο” είναι και βαρετό. Όταν όμως αυτό έρχεται από κάποιον που συμπαθείς ή και εκτιμάς, τότε γίνεται ένα παράθυρο σε νέα πράγματα που δεν ήξερες μέχρι σήμερα. Εδώ μπαίνει ο άλλος καταλύτης: δεν μπορείς να κάνεις άπειρα stamps, αλλά μόνο 100. Έτσι, δεν μπορείς να μοιραστείς τα πάντα, αλλά μόνο τα καλύτερα. Την ίδια στιγμή μπορείς ν’ αυξήσεις τα διαθέσιμα stamps σου, εφόσον γίνουν Like από κάποιους άλλους. Μπαίνει δηλαδή το game factor που κάνει τα πράγματα πιο ενδιαφέροντα.
Και τι να το κάνω που έμαθα για κάποια ταινία που δεν ήξερα και θέλω να τη δω κάποια στιγμή; Να την προσθέσεις στο to-do list σου. Άρα, η πληροφορία δε χάνεται. Αυτό είναι ένα ακόμα μεγάλο κόλπο του Stamped, το οποίο παρεμπιπτόντως “ζει” μόνο στο iPhone και δεν υποστηρίζεται από κάποιο website.
Υπάρχουν πολλά μικρά features που παραλείπω. Όμως πιο σημαντική για μένα είναι η γενική εικόνα, το δάσος που βλέπω στο Stamped: ακολουθώ κάποιους ανθρώπους π.χ. στο Twitter που τους εκτιμώ. Το να μου μιλήσουν αυτοί για ένα βιβλίο μετράει, το λαμβάνω υπόψη μου. Επιπλέον, τους περισσότερους από αυτούς δε θα τους συναντήσω ποτέ ώστε να μου πουν από κοντά για το βιβλίο αυτό. Τώρα μπορούν να μου το πουν μέσω του Stamped.
Με λίγα λόγια:
- Η λογική πίσω από το Stamped είναι πάρα πολύ απλή και βασίζεται στους κανόνες κοινωνικοποίησης στα social media και στην “κανονική” ζωή.
- Το γεγονός ότι υπάρχει όριο στην ποσότητα των stamps αυξάνει δυνητικά την ποιότητα της διαμοιραζόμενης πληροφορίας. Ταυτόχρονα ανταμοίβει.
- Η λογική του app αφαιρεί την πίεση του “πρέπει να μπω να μη χάσω κάτι σημαντικό”.
- Η πληροφορία μπορεί να φυλαχθεί.
- Η εφορμογή είναι πάρα πολύ καλά σχεδιασμένη και ταυτόχρονα πάρα πολύ γρήγορη.
Όλο αυτό το βρίσκω τέλειο.
Είναι αυτό που έλεγε ο συνήθης ύποπτος (βλ. Steve Jobs), ότι δηλαδή το καλό design δεν είναι μόνο πως φαίνεται κάτι, αλλά και το πως λειτουργεί.
Στο iOS 5 τρεις μικρές, απειροελάχιστες προσθήκες έκαναν τη ζωή των χρηστών του πολύ πιο εύκολη. Μόνο που όση σημασία έχουν οι προσθήκες αυτές, άλλη τόση έχει ο τρόπος που έγιναν.
Λεξικό
Διαβάζεις ένα κείμενο και δεν είσαι βέβαιος για μία λέξη. Στο iOS 5 υπάρχει ενσωματωμένο λεξικό, το οποίο βοηθάει την κατάσταση. Τι πρέπει να κάνεις για να το χρησιμοποιήσεις; Να επιλέξεις τη λέξη και να κάνεις tap στο “Define” που εμφανίζεται στην οθόνη. Τότε, με slide up, έρχεται η καταπληκτικά απλή κι όμορφη καρτέλα του λεξικού. Με ένα ακόμα tap φεύγει.
Δε γίνεται πιο απλά, δε γίνεται πιο όμορφα.
Reader
Το Reader είναι μια καινοτομία που εμφανίστηκε στο Safari των Mac και τώρα έρχεται και στο iOS 5. Το Reader εμφανίζει το κείμενο μιας σελίδας απαλλαγμένο από διαφημίσεις και περιττές πληροφορίες. Το πως φαίνεται το κείμενο είναι προκαθορισμένο και δεν επιδέχεται παρεμβάσεων. Το Reader ενεργοποιείται με tap στη σχετική ένδειξη στη γραμμή διεύθυνσης του Safari. Αντίστοιχα, απενεργοποιείται.
Πόσο πιο εύκολα διαβάζονται τώρα τα πράγματα;
iMessage
Στο iOS5 αν η συσκευή στην οποία αποστέλλεις μήνυμα (SMS ή MMS) τρέχει επίσης το ίδιο λειτουργικό, τότε μπορείς να στείλεις το iMessage, που είναι κάτι σαν το MMS, αλλά χωρίς χρέωση. Το iMessage στέλνει εικόνες, videos, επαφές και φυσικά κείμενο. Πώς όμως καταλαβαίνεις ότι τελικά αυτό που θα φύγει θα είναι iMessage κι όχι MMS; Τα bubbles στο iMessage είναι μπλε, αντί για πράσινα που είναι όλα τα άλλα.
Πόσο καλό είναι το design όταν γίνεται τόσο απλό;
Νέα features; Ναι, είναι καλό πράγμα. Αλλά γίνεται ακόμα καλύτερο όταν υλοποιείται σωστά.
