Τα υπερσύγχρονα συστήματα μας ανακάλυψαν ότι προσπαθείτε να μας επισκεφθείτε από έναν κακό browser, τον Internet Explorer 7 ή κάποιον ακόμα χειρότερο (όπως ο Internet Explorer 6)! Το site αυτό κάνει χρήση τεχνολογιών που δεν μπορούν να γίνουν αντιληπτές από ένα τόσο απαρχαιωμένο λογισμικό.
Τις γνωρίζουμε καλά. Τόσα χρόνια ζούμε με αυτές. Τόσο η Georgia όσο και η Verdana είναι δύο καταπληκτικές γραμματοσειρές, που (όπως πάντα) χάνουν όταν έχουν να κάνουν με ελληνικούς χαρακτήρες.
Σήμερα, η υπηρεσία Webtype βγάζει τις γραμματοσειρές αυτές στην Pro μορφή τους, δηλαδή βελτιωμένες (ενδεικτικά η Georgia έρχεται με 856 glyphs!), σε περισσότερα βάρη και πλάτη και με νέα numerals.
Είναι αυτό που έλεγε ο συνήθης ύποπτος (βλ. Steve Jobs), ότι δηλαδή το καλό design δεν είναι μόνο πως φαίνεται κάτι, αλλά και το πως λειτουργεί.
Στο iOS 5 τρεις μικρές, απειροελάχιστες προσθήκες έκαναν τη ζωή των χρηστών του πολύ πιο εύκολη. Μόνο που όση σημασία έχουν οι προσθήκες αυτές, άλλη τόση έχει ο τρόπος που έγιναν.
Λεξικό
Διαβάζεις ένα κείμενο και δεν είσαι βέβαιος για μία λέξη. Στο iOS 5 υπάρχει ενσωματωμένο λεξικό, το οποίο βοηθάει την κατάσταση. Τι πρέπει να κάνεις για να το χρησιμοποιήσεις; Να επιλέξεις τη λέξη και να κάνεις tap στο “Define” που εμφανίζεται στην οθόνη. Τότε, με slide up, έρχεται η καταπληκτικά απλή κι όμορφη καρτέλα του λεξικού. Με ένα ακόμα tap φεύγει.
Δε γίνεται πιο απλά, δε γίνεται πιο όμορφα.
Reader
Το Reader είναι μια καινοτομία που εμφανίστηκε στο Safari των Mac και τώρα έρχεται και στο iOS 5. Το Reader εμφανίζει το κείμενο μιας σελίδας απαλλαγμένο από διαφημίσεις και περιττές πληροφορίες. Το πως φαίνεται το κείμενο είναι προκαθορισμένο και δεν επιδέχεται παρεμβάσεων. Το Reader ενεργοποιείται με tap στη σχετική ένδειξη στη γραμμή διεύθυνσης του Safari. Αντίστοιχα, απενεργοποιείται.
Πόσο πιο εύκολα διαβάζονται τώρα τα πράγματα;
iMessage
Στο iOS5 αν η συσκευή στην οποία αποστέλλεις μήνυμα (SMS ή MMS) τρέχει επίσης το ίδιο λειτουργικό, τότε μπορείς να στείλεις το iMessage, που είναι κάτι σαν το MMS, αλλά χωρίς χρέωση. Το iMessage στέλνει εικόνες, videos, επαφές και φυσικά κείμενο. Πώς όμως καταλαβαίνεις ότι τελικά αυτό που θα φύγει θα είναι iMessage κι όχι MMS; Τα bubbles στο iMessage είναι μπλε, αντί για πράσινα που είναι όλα τα άλλα.
Πόσο καλό είναι το design όταν γίνεται τόσο απλό;
Νέα features; Ναι, είναι καλό πράγμα. Αλλά γίνεται ακόμα καλύτερο όταν υλοποιείται σωστά.
Αν κάθε πρωί βλέπεις ένα τέτοιο video, έστω κι αν κρατά λίγα λεπτά, δεν μπορεί, η μέρα θα πάει λίγο καλύτερα απ’ όσο ελπίζεις. Η τυπογραφία στις καλύτερές της στιγμές.
Απομονωθείτε, βάλτε το video full screen κι ανοίξτε τα ηχεία σας.
Το Designing for Emotion είναι το νέο βιβλίο από το A Book Apart. Όπως και τα υπόλοιπα της σειράς, έτσι κι αυτό δεν είναι παρά μια εισαγωγή στο θέμα κι όχι μια εκταταμένη μελέτη που θα λύσει κάθε πιθανή απορία.
Αγόρασα αυτό το βιβλίο αμέσως μόλις βγήκε κι αυτό γιατί υπάρχει μεγάλη έλλειψη πηγών στο πως σχεδιάζεις για το Διαδίκτυο μιλώντας στα συναισθήματα του επισκέπτη σου. Το Designing for Emotion είναι γεμάτο παραδείγματα από websites που προκαλούν το συναισθηματικό κόσμο με διάφορους τρόπους: με τα κείμενα, με το art direction, με ήρωες-καρικατούρες που κάνουν παρέα και βοηθούν τους χρήστες κλπ. Μελετώντας τα παραδείγματα αυτά πραγματικά μπαίνεις στο κόλπο και καταλαβαίνεις γιατί το να στοχεύει το design σε κάτι παραπάνω από την προσοχή ή το ενδιαφέρον μπορεί να απογειώσει την επισκεψιμότητά του και να φέρει άμεσα κέρδη.
Την ίδια στιγμή το βιβλίο προσπαθεί να εξερευνήσει γιατί ο άνθρωπος είναι δεκτικός σε τέτοιου είδους μηνύματα. Έτσι, κάνει μια μικρή εξερεύνηση στην ανθρώπινη φύση: πώς δουλεύει ο εγκέφαλός μας, πως οι μνήμες μας είναι έτοιμες να αρπάξουν την ευκαιρία και να δεθούν με ένα site ή μια εφαρμογή, πως χρησιμοποιούνται έννοιες όπως η έκπληξη, η προσδοκία, η απογοήτευση, η απάθεια κλπ.
Το να σχεδιάζεις με στόχο να κεντρίσεις, εκτός από την προσοχή, και το συναίσθημα είναι μια προσπάθεια που έχει ρίσκο. Πολλές φορές δε φτάνεις καν στον επιθυμητό στόχο ή άλλες η υπερβολή καταστρέφει την προσπάθεια. Το Designing for Emotion δεν τα παραβλέπει κι αυτό είναι ένα ακόμα καλό που παίρνεις από το βιβλίο. Ίσως το πιο δύσκολο απ’ όλα είναι να πείσεις τον πελάτη ή το αφεντικό σου να τολμήσει να κάνει ένα βήμα παραπέρα και να στοχεύσει στο συναίσθημα. Δύσκολη δουλειά, το λέει καθαρά το βιβλίο, αλλά αξίζει τον κόπο.
Συνολικά, έμεινα ευχαριστημένος από την αγορά αυτή. Σίγουρα αυτά που λέει είναι λιγότερα κι από την κορυφή του παγόβουνου-το ξέραμε όμως αυτό. Η ουσία είναι ότι μας δίνει μια καλή αφορμή να πάμε τη δουλειά μας ένα βήμα παρακάτω, να δοκιμάσουμε, να πειραματιστούμε κι εντέλει να αποκτήσουμε ένα ακόμα πολύ ισχυρό όπλο στο οπλοστάσιό μας. Τα $9 που κοστίζει το e-book είναι μια εξαιρετική τιμή για ένα τέτοιο βιβλίο.
Μερικές φορές διαβάζεις κάτι που λέει με ακριβώς τα σωστά λόγια, στο ακριβώς σωστό ύφος αυτό που χαρακτηρίζει μια ολόκληρη κοινωνία. Μια ολόκληρη χώρα που χάνει τους καλύτερούς της ανθρώπους.
Ύφεση, οικονομική δυσπραγία, κατάθλιψη - χρησιμοποιούμε τις λάθος λέξεις: δε χρειαζόμαστε μια οικονομική επανάσταση, χρειαζόμαστε μια επανάσταση ηγεσίας. Χρειαζόμαστε ανθρώπους που θα βάλουν μπρος πράγματα, θα επενδύσουν και θα δημιουργήσουν αξία. Αυτό είναι η παραγωγή. Αυτό είναι η παραγωγικότητα. “Η βελτίωση της οικονομίας” μπορεί και να είναι το μεγαλύτερό μας μειονέκτημα σε βαθμό που μας αποσπά από την πραγματική δημιουργία.
Πολλές φορές μιλάω με φίλους και δεν έχω ιδέα τι συμβαίνει γύρω μου, δε βλέπω ειδήσεις, δε διαβάζω εφημερίδα. Είναι μια άμυνα απέναντι σε όλη αυτή τη λαίλαπα που ανεβαίνει σαν τη στάθμη της θάλασσας και κοντεύει να μας πνίξει - αν δεν έχει ήδη πνίξει κάποιους από εμάς.
Προτιμώ λοιπόν να είμαι στον κόσμο μου και να μαθαίνω μόνο για ανθρώπους που παρατάνε ακόμα και σήμερα τις συμβατικές τους δουλειές για να κυνηγήσουν το όνειρό τους, απολύονται και ξεκινάνε start-ups, ισορροπούν σε ένα τεντωμένο σκοινί, πουλάνε περιουσίες προσπαθώντας ν’ αφήσουν το δικό τους στίγμα στον κόσμο αυτό. Με πολλή όρεξη να δουλέψουν σαν σκυλιά, διάθεση να δημιουργήσουν πράγματα, να κάνουν λάθη, να μάθουν από αυτά.
Προτιμώ να ζω στον κόσμο που κάνει την καθημερινότητά μας καλύτερη όπως το Taxibeat, φτιάχνει online ραδιόφωνα όπως το OFFradio, σχεδιάζει φανταστικά παιχνίδια όπως το The Clockwork Man, συγκεντρώνει σε ένα χώρο υγειείς ανθρώπους όπως το Open Coffee, εμπνέει όπως το TEDx στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη και τόσα άλλα που ξεχνάω και που έχουμε κατακτήσει και ίσως δεν τα συνειδητοποιούμε και τόσο.
Η υπόλοιπη Ελλάδα δε μας αφορά. Η Ελλάδα της διαφθοράς, του βολέματος, του συνδικαλισμού, της πολιτικής αλητείας και τα παραδείγματα που ανέφερα πιο πάνω είναι διαφορετικοί κόσμοι. Που δεν εφάπτονται ποτέ και πουθενά. Εμείς δημιουργούμε, οι άλλοι καταστρέφουν. Εμείς παράγουμε πλούτο, οι άλλοι παράγουν απόβλητα. Όσο πιο γρήγορα τους πετάξουμε στα σκουπίδια, τόσο το καλύτερο.
Το Kerning στην τυπογραφία είναι η διαδικασία της αλλαγής της απόστασης των γραμμάτων μιας λέξης μεταξύ τους ώστε το αποτέλεσμα να είναι οπτικά αποδεκτό.
Γιατί έχουμε ανάγκη όμως το kerning; Δε θα έπρεπε η απόσταση των γραμμάτων μεταξύ τους να είναι τέτοια που να φαίνονται πάντα όμορφες; Όχι πάντα. Κάποια γράμματα όταν έρθουν το ένα δίπλα στο άλλο δημιουργούν κενά που κάνουν τις λέξεις να φαίνονται άσχημες π.χ. το “ι” δίπλα στο “χ”.
Το kerning δε θα πρέπει να το μπερδεύουμε με το Tracking, που αλλάζει κι αυτό την απόσταση των γραμμάτων μιας λέξης, αλλά το κάνει για κάθε γράμμα. Ενώ δηλαδή, το kerning μπορεί να επηρεάσει δύο μόνο γράμματα μιας λέξης 10 γραμμάτων, το tracking θα πάει και θα “πειράξει” την απόσταση και στα 10. Το tracking στη γλώσσα του CSS είναι το letterspacing.
Όλα αυτά είναι πρόλογος για ένα πολύ ωραίο online παιχνίδι, το Kern Type που μας ζητάει να παίξουμε με το kerning μερικών λέξεων, αλλάζοντας την απόσταση των γραμμάτων μεταξύ τους.
Ο Erik Spiekermann είναι, νομίζω, ο πιο σπουδαίος άνθρωπος της τυπογραφίας στις μέρες μας. Ο Elliot Jay Stocks είναι το what’s hot στο Web design και το αξίζει.
Οι δυο τους μιλάνε για τυπογραφία στο video που ακολουθεί. Θέλουμε τίποτ’ άλλο;
Το σχεδόν αιώνιο πρόβλημα που είχαμε οι designers για το Διαδίκτυο ήταν πώς να χρησιμοποιήσουμε όμορφες, διαφορετικές από τις συνηθισμένες γραμματοσειρές στις ιστοσελίδες μας. Κάποτε το αντιμετωπίζαμε φέρνοντας εικόνες στη θέση του αληθινού κειμένου. Οι εικόνες “διαβάζονταν” το ίδιο από κάθε υπολογιστή. Voilà!
Βέβαια, η τακτική αυτή ήταν προβληματική από πολλές μεριές. Το αναγνωρίσαμε σύντομα και την εγκαταλείψαμε. Σήμερα, έχουμε καλύτερους τρόπους να “σερβίρουμε” άλλες, καλύτερες γραμματοσειρές. Έχοντας δοκιμάσει εκτενώς τρεις από τις πιο δημοφιλείς υπηρεσίες που κάνουν τη δουλειά αυτή, το Typekit, το Fontdeck και το Google Web Fonts θα προσπαθήσω να τις βαθμολογήσω σε διάφορα επίπεδα.
Τι κάνουν με δυο λόγια οι υπηρεσίες αυτές; Χρησιμοποιώντας λίγες γραμμές κώδικα, μας επιτρέπουν πρώτα να διαλέξουμε και μετά να χρησιμοποιήσουμε κάποιες από τις εκατοντάδες διαθέσιμες γραμματοσειρές τους στα websites μας.
Ποια είναι καλύτερη από τις τρεις αυτές υπηρεσίες και σε ποιο επίπεδο;
Ευκολία χρήσης - Αποτελεσματικότητα
Και οι τρεις υπηρεσίες λειτουργούν με την προσθήκη μερικών γραμμών κώδικα στη σελίδα μας. Και οι τρεις χρησιμοποιούν JavaScript με ένα εξίσου απλό τρόπο. Το Fontdeck επιπλέον και μια γραμμή CSS.
Ας υποθέσουμε ότι κάνω μια αλλαγή σε μια γραμματοσειρά που έχω επιλέξει. Για να δω την αλλαγή αυτή περνάει συνήθως ένα μικρό χρονικό διάστημα της τάξης δευτερολέπτων έως λίγων λεπτών. Αυτό που θα θέλαμε είναι, φυσικά, να βλέπουμε τις αλλαγές ακαριαία. Σε αυτό το επίπεδο το Google Web Fonts είναι σαφώς πιο γρήγορο.
Συνολικά, σε ευκολία χρήσης, αλλά και σε αποτελεσματικότητα συνολικά, το Google Web Fonts εκμεταλλεύεται τους πανίσχυρους servers του και γενικώς τα resources του και ξεπερνάει το Fontdeck και το Typekit. Ανάμεσα στα δύο τελευταία, βρήκα σημαντικά πιο βολικό το Typekit.
Νικητής: Google Web Fonts
Ποιότητα γραμματοσειρών (και ποσότητα όμως)
Εκατοντάδες γραμματοσειρές. Υπέροχες γραμματοσειρές, το βασικό συστατικό της τυπογραφίας. Τι ν’αφήσεις και τι να πρωτοδιαλέξεις; Ψάχνοντας και στις τρεις υπηρεσίες, νομίζω ότι παίζω το παιχνίδι του χαμένου θησαυρού. Σε κάθε γωνία με περιμένει και μια ευχάριστη έκπληξη.
Δεν πιστεύω ότι κάποιος μπορεί να εύκολα να διαλέξει την καλύτερη από τις τρεις υπηρεσίες. Θα πω ότι έχω μια ελαφριά προτίμηση στο Typekit, γιατί έχει μερικές από τις αγαπημένες μου γραμματοσειρές σε σχέση με τα άλλα δύο όπως π.χ. η FF Meta Serif Web Pro, την FF Tisa Web Pro (που τη χρησιμοποιώ και στο αγγλικό site μαζί με την FF Enzo Web) ή τη Skolar Web.
Από την άλλη, το Fontdeck έχει την απίστευτη Clarendon και το Google Web Fonts τη φανταστική Droid Serif. Δύσκολο να διαλέξεις το καλύτερο. Μάλλον το αποτέλεσμα έχει να κάνει με προσωπικές προτιμήσεις.
Νικητής: Typekit
Ελληνικές γραμματοσειρές
Το θέμα που πονάει.
Το Typekit δεν υποστηρίζει ελληνικές γραμματοσειρές. Έξω από το παιχνίδι λοιπόν.
Τα άλλα δύο έχουν αρκετές ελληνικές γραμματοσειρές, αλλά είναι ίσα ίσα για να μας ανοίξουν την όρεξη. Το πρόβλημα είναι ότι γενικώς ως χώρα δεν έχουμε καλή ψηφιακή ταυτότητα στην τυπογραφία.
Όμως στην κατηγορία αυτή υπάρχει νικητής και μάλιστα εύκολα: το Fontdeck έχει πολύ καλύτερες συνολικά γραμματοσειρές να μας δώσει σε σχέση με το Google Web Fonts. Είναι φυσικά που περιλαμβάνει τις γραμματοσειρές της Parachute που αξίζουν πολλά. Συνολικά ούτε αυτό μας κάνει ευτυχισμένους, αλλά είναι μια πολύ καλή αρχή.
Νικητής: Fontdeck
Κόστος χρήσης
Δυστυχώς για τους αντιπάλους του, το Google τα δίνει όλα δωρεάν και νικάει.
Ανάμεσα στις άλλες δύο υπηρεσίες, το μοντέλο του Typekit κοστολογεί χονδρικά ανά αριθμό site, ενώ το Fontdeck ανά γραμματοσειρά και ειδικότερα ανά βάρος γραμματοσειράς. Στην αρχή είχα την αίσθηση ότι το Fontdeck είναι πιο οικονομικό, αλλά έκανα λάθος. Για μέχρι 2-3 sites το Fontdeck συμφέρει. Αν μεγαλώσεις την γκάμα των ιστοσελίδων σου, τότε το Typekit είναι σαφώς πιο συμφέρον.
Νικητής: Google Web Fonts
Ευκολία εύρεσης γραμματοσειρών κι ευχρηστίας
Όταν έχεις να ψάξεις μερικές εκατοντάδες γραμματοσειρές, πρέπει η ιστοσελίδα να σου παρέχει και τα εργαλεία να το κάνεις αυτό. Να μπορείς να ξεχωρίσεις τις πιο καλές, να τις φυλάξεις εύκολα, να επιστρέψεις και να τις ξαναδείς και κυρίως να τις βρεις.
Προσωπικά έχω απογοητευτεί από το Typekit. Μπερδεύομαι, χάνομαι, δεν μπορώ εύκολα να επιστρέψω σε γραμματοσειρές που μ’ άρεσαν… μια απογοήτευση. Το Fontdeck τα πάει καλύτερα. Πιο πολύς χώρος, πιο καθαρό περιβάλλον, λιγότερα κλικ. Και πάλι… χρειάζεται δουλειά το κομμάτι usability, αλλά τουλάχιστον δεν εκνευρίζομαι. Το Google Web Fonts είναι πολύ πιο απλό, πιο γρήγορο, πιο εύχρηστο. Θα νικούσε εύκολα, αν δεν ήταν τόσο βαρετό κι αν δεν κυριαρχούσαν τα (αντιπαθητικά, για μένα) μπλε, μπλε, μπλε. Με λίγο ακόμα μπλε, αυτό της τουαλέτας.
Επειδή όμως το usability δεν είναι κάτι υποκειμενικό, νομίζω ότι κι εδώ έχουμε…
Νικητής: Google Web Fonts
Υποστήριξη
Αυτή είναι μια κατηγορία χωρίς νικητή.
Μια φορά χρησιμοποίησα το support του Fontdeck για ένα λάθος της υπηρεσίας και μια φορά του Typekit για ένα λάθος που είχα κάνει εγώ. Πήρα και τις δύο φορές πολύ καθαρές απαντήσεις σε διάστημα περίπου μιας ημέρας. Δε χρειάστηκα ποτέ υποστήριξη από το Google Web Fonts.
Νικητής: -
Τελική αίσθηση από την υπηρεσία
Κάποιες φορές όταν έχεις να διαλέξεις μεταξύ δύο πραγμάτων, κι ενώ η λογική λέει το Χ, εσύ επιλέγεις το Υ για τη γενική αίσθηση που σου άφησε.
Αν λοιπόν η λογική λέει ότι ως υπηρεσία το Google Web Fonts είναι πιο πλήρης, η αίσθηση που αποκομίζω είναι ότι μέσα σε όλα η Google μάς χαρίζει και fonts. Δε με κάνει να νιώθω πολύτιμος, μοναδικός γι’ αυτήν. Κι αυτό με χαλάει. Όπως επίσης με χαλάει πάρα πολύ η αισθητική της σχετικής σελίδας της υπηρεσίας. Αυτό μπορεί για τον περισσότερο κόσμο να είναι ασήμαντο, αλλά το βρίσκω σημαντικό κι εντέλει αποτρεπτικό.
Αντίθετα, στο Typekit και το Fontdeck έχω συνέχεια την αίσθηση ότι φτιάχτηκαν για μένα, ότι εκεί μέσα μπορώ να μοιράζομαι την ίδια υπέροχη εμμονή με άλλους ανθρώπους. Ειδικά στο Typekit νιώθω ότι βασιλεύει η αγάπη για την τυπογραφία, ακόμα κι αν τίποτα δεν είναι αυθόρμητο, ακόμα κι αν όλα αυτά είναι αποτέλεσμα ενός καλού business plan. Αυτό το εκτιμώ και θέλω να το υποστηρίξω. Ναι, ακόμα και τώρα που το Typekit αγοράστηκε από την Adobe.
Νικητής: Typekit
Επίλογος
Με δυο λόγια αυτό που αποκομίζω από τις υπηρεσίες αυτές είναι ότι η τυπογραφία στο Διαδίκτυο είναι σε καλά χέρια. Εκτός από το Typekit, το Fontdeck και το Google Web Fonts, υπάρχουν κι άλλες με παρόμοια αποστολή. Δεν τις έχω δοκιμάσει εκτενώς γι’ αυτό δεν τις ανέφερα.
Ελπίζω αυτός ο μικρός οδηγός να είναι χρήσιμος σε όσους σκέπτονται να δοκιμάσουν κάποια από αυτές.
Κάθε εβδομάδα το επίσημο blog του Expression Engine παρουσιάζει σε ένα post τι έγινε τις μέρες που πέρασαν στην κοινότητα. Παρουσιάζονται add-ons, tutorials, σημαντικές ειδήσεις, αξιόλογα sites κλπ.
Σε αυτή την τελευταία κατηγορία, των αξιόλογων sites, βρίσκεται το porcupine colors για την εβδομάδα αυτή.
Άλλαξε τον τρόπο που δουλεύουμε, το επάγγελμά μας, πως επικοινωνούμε και τελικά τις ίδιες τις ζωές μας όσο κανένας άλλος.
Κάτι πρέπει να κάνουμε με όλα αυτά που είδαμε, αγγίξαμε και μάθαμε από αυτόν τον άνθρωπο.
UPDATE: Αυτό που βλέπω σήμερα δε νομίζω να έχει ξαναγίνει στην ιστορία της ανθρωπότητας: χάρη στο Internet, μια υδρόγειος, ένας ολόκληρος κόσμος δείχνει τόσο έντονα την αγάπη ή το μίσος του προς κάποιον άνθρωπο. Το κάθε μήνυμα ανακυκλώνεται, πολλαπλασιάζεται και παίρνει ανεξέλεγκτες διαστάσεις σε βαθμό που δεν έχω ξαναδεί. Αύριο πιθανόν να ξαναγυρίσουμε στο μικρόκοσμό μας. Σήμερα όμως υπάρχει ένα πράγμα που κυριαρχεί στον πλανήτη.
Αν η μνήμη είναι ο μοναδικός τρόπος να αντισταθούμε στο θάνατο, ο Steve ακόμα και στο τέρμα της ζωής του είναι πλούσιος.